Khuyến khích kết hôn trước 30 tuổi, chuẩn bị tuổi già từ 40 tuổi

Thông tư của Bộ Y tế có hiệu lực từ ngày 8 tháng 9 năm 2026, tập trung vào thích ứng với già hóa dân số, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe và tăng cường hỗ trợ xã hội cho các nhóm dễ bị tổn thương. Nội dung triển khai giai đoạn 2026 đến 2030 bao gồm nâng cao năng lực mạng lưới y tế cơ sở, cải thiện hiệu quả hệ thống phòng bệnh và thúc đẩy các nhiệm vụ về dân số và phát triển. Một trọng tâm được nêu là chăm sóc sức khỏe người cao tuổi thông qua khám bệnh, phát hiện sớm một số bệnh thường gặp và cung cấp kiến thức cần thiết cho người cao tuổi cùng người thân. Cục Dân số sẽ xây dựng tài liệu hướng dẫn chuẩn bị cho tuổi già từ khi còn trẻ, trong đó đề cập đến lối sống lành mạnh, việc nuôi dạy con, lao động và tích lũy. Các tài liệu này nhằm cung cấp kiến thức và kỹ năng giúp người dân chủ động thích ứng với quá trình già hóa dân số. Việc chuẩn bị sớm được xác định là một nội dung cần gắn với chăm sóc sức khỏe, điều kiện lao động và khả năng tự chủ trong những giai đoạn sau của cuộc đời. Đối với người từ 40 tuổi trở lên, cơ quan chức năng dự kiến tổ chức hướng dẫn về lối sống lành mạnh, rèn luyện sức khỏe và chăm sóc người cao tuổi tại gia đình. Nội dung hướng dẫn cũng bao gồm chuẩn bị tài chính, lựa chọn công việc phù hợp và nâng cao kỹ năng chăm sóc người cao tuổi tại nhà. Các hoạt động này được đặt trong nhóm giải pháp nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc xã hội và đáp ứng những thay đổi do dân số già gây ra. Về phòng bệnh, thông tư nêu việc thí điểm đưa bốn loại vắc xin vào hệ thống chương trình tiêm chủng mở rộng, gồm vắc xin phòng sốt xuất huyết, viêm màng não do não mô cầu, thủy đậu và tay chân miệng. Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương được giao làm đầu mối hướng dẫn lịch tiêm, quy trình kỹ thuật và các yêu cầu chuyên môn đối với từng loại vắc xin. Việc triển khai được thực hiện theo hình thức thí điểm và gắn với hướng dẫn chuyên môn của cơ quan đầu mối. Hệ thống y tế dự phòng đồng thời sẽ đánh giá miễn dịch cộng đồng đối với một số bệnh ưu tiên đã có vắc xin, trong đó có sởi, bạch hầu và ho gà. Hoạt động đánh giá dự kiến thực hiện bằng cách lấy mẫu trong cộng đồng để xét nghiệm miễn dịch. Kết quả thu thập sẽ giúp ngành y tế chủ động đề xuất các chiến dịch tiêm chủng khi cần thiết. Thông tư cũng khuyến khích nam và nữ kết hôn trước 30 tuổi, đồng thời đề nghị tổ chức các khóa học hằng năm cho người chuẩn bị kết hôn. Nội dung khóa học gồm kiến thức và kỹ năng về sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục, mang thai, sinh con và quản lý tài chính gia đình. Các địa phương được khuyến khích triển khai phong trào vận động các cá nhân và cặp vợ chồng sinh con, sinh đủ hai con, trong đó có định hướng phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi. Hoạt động khuyến khích sinh đủ hai con được hướng dẫn tại 10 trong số 34 tỉnh, thành phố có mức sinh thấp hơn mức sinh cả nước, gồm Hà Nội, Khánh Hòa, Đồng Nai, An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cà Mau, Cần Thơ, Tây Ninh và Thành phố Hồ Chí Minh. Tại 15 trong số 34 tỉnh, thành phố có tỷ số giới tính khi sinh cao, ngành y tế sẽ can thiệp nhằm ngăn ngừa phát sinh nhu cầu lựa chọn giới tính trước khi sinh. Danh sách này gồm Hà Nội, Bắc Ninh, Sơn La, Hưng Yên, Phú Thọ, Lạng Sơn, Hải Phòng, Thái Nguyên, Lai Châu, Thanh Hóa, Lào Cai, Ninh Bình, Quảng Ninh, Nghệ An và Điện Biên. Hằng năm, các sở y tế sẽ lựa chọn những xã có khu công nghiệp tại các địa phương có mức sinh thấp để tổ chức tuyên truyền về nguy cơ gây vô sinh và tầm quan trọng của việc khám sức khỏe sinh sản định kỳ. Về phòng chống HIV và AIDS, Bộ Y tế đề nghị tăng cường xét nghiệm sàng lọc, mở rộng can thiệp giảm hại và triển khai các biện pháp dự phòng lây nhiễm. Các biện pháp được nêu gồm tư vấn, xét nghiệm tại cơ sở y tế và trong cộng đồng, tự xét nghiệm, đồng thời cung cấp bao cao su và bơm kim tiêm sạch cho người có hành vi nguy cơ cao.