Loại dầu ăn được 3 bác sĩ ung bướu Mỹ thường xuyên sử dụng

Dầu ăn xuất hiện trong hầu hết căn bếp, từ món xào, áp chảo đến các loại nước sốt. Tuy nhiên, giữa hàng loạt lựa chọn trên thị trường, loại dầu nào phù hợp hơn với một chế độ ăn hướng tới giảm nguy cơ ung thư?

Tạp chí Parade đã đặt câu hỏi này với ba bác sĩ ung bướu tại Mỹ. Đáng chú ý, cả ba đều đưa ra cùng một lựa chọn là dầu ô liu nguyên chất, hay extra-virgin olive oil (EVOO).

Dù vậy, các chuyên gia nhấn mạnh không có loại dầu nào là "thần dược" ngăn ngừa ung thư.

Vì sao các bác sĩ chọn dầu ô liu nguyên chất?

Theo bác sĩ Amar Rewari, Trưởng khoa Xạ trị Ung thư tại Luminis Health và giảng viên trợ giảng tại Trường Y Johns Hopkins, dầu ô liu nguyên chất chứa nhiều chất béo không bão hòa và các hợp chất có đặc tính chống oxy hóa.

Đây cũng là loại chất béo thường xuất hiện trong chế độ ăn Địa Trung Hải, mô hình ăn uống ưu tiên rau củ quả, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, hạt, cá và sử dụng dầu ô liu làm nguồn chất béo chính.

Bác sĩ Ezekiel Emanuel, bác sĩ ung bướu và tác giả cuốn Eat Your Ice Cream: Six Simple Rules For a Long and Healthy Life, cũng ưu tiên dầu ô liu nguyên chất trong chế độ ăn hàng ngày.

Một phân tích tổng hợp đăng trên PLOS ONE năm 2022 xem xét mối liên hệ giữa tiêu thụ dầu ô liu và nguy cơ ung thư. Kết quả cho thấy nhóm tiêu thụ dầu ô liu cao nhất có nguy cơ mắc ung thư nói chung thấp hơn đáng kể so với nhóm tiêu thụ ít nhất.

Các nhà nghiên cứu cũng ghi nhận mối liên hệ với nguy cơ thấp hơn ở một số loại ung thư.

Tuy nhiên, đây là điểm cần được hiểu một cách thận trọng.

Phần lớn bằng chứng về dầu ô liu và ung thư đến từ các nghiên cứu quan sát. Mối liên hệ thống kê không đồng nghĩa dầu ô liu trực tiếp làm giảm nguy cơ ung thư ở một tỷ lệ nhất định.

Nói cách khác, không thể coi việc thêm dầu ô liu vào khẩu phần là một biện pháp phòng ung thư độc lập.

Giá trị của thực phẩm này cần được nhìn trong tổng thể chế độ ăn và lối sống.

Không phải cứ nhiều dầu ô liu là tốt

Dầu ô liu vẫn là chất béo và có mật độ năng lượng cao.

Do đó, việc sử dụng quá nhiều có thể làm tăng đáng kể tổng năng lượng của khẩu phần. Điều này đặc biệt cần lưu ý bởi thừa cân, béo phì có liên quan đến nguy cơ của nhiều loại ung thư.

Thay vì bổ sung thật nhiều dầu ô liu vào chế độ ăn hiện tại, cách tiếp cận hợp lý hơn là sử dụng nó để thay thế những nguồn chất béo kém có lợi hơn trong khẩu phần.

Dầu ô liu nguyên chất có thể dùng để trộn salad, làm nước sốt, xào hoặc chế biến thực phẩm ở mức nhiệt phù hợp.

Dầu quả bơ và dầu hạt cải tốt không kém

Bác sĩ Rewari cho biết ông đôi khi cũng lựa chọn dầu quả bơ, một loại dầu chứa nhiều chất béo không bão hòa.

Nếu dầu ô liu nguyên chất có giá thành cao hoặc hương vị không phù hợp với món ăn, dầu hạt cải cũng có thể là một lựa chọn.

Theo bác sĩ Emanuel, dầu hạt cải chứa ít chất béo bão hòa và phần lớn chất béo trong loại dầu này là chất béo không bão hòa.

Dầu có hương vị tương đối trung tính nên cũng dễ sử dụng với nhiều cách chế biến.

Một điểm được các chuyên gia đặc biệt lưu ý là dầu bị đun nóng nhiều lần ở nhiệt độ cao.

Trong quá trình gia nhiệt, dầu có thể trải qua những phản ứng oxy hóa và phân hủy. Khi nhiệt độ cao được duy trì hoặc dầu được sử dụng lặp lại, quá trình này có thể tạo ra nhiều sản phẩm phân hủy.

Bác sĩ Gary Deng, chuyên gia về y học tích hợp tại Memorial Sloan Kettering Cancer Center, đề cập đến các hợp chất như aldehyde, sản phẩm oxy hóa lipid và hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs) có thể xuất hiện trong những điều kiện chế biến nhất định.

Một chai dầu được lựa chọn tốt nhưng liên tục được sử dụng để chiên ngập thực phẩm ở nhiệt độ cao và tái sử dụng nhiều lần vẫn không phải cách chế biến được khuyến khích.

Thực phẩm chiên ngập dầu còn thường có mật độ năng lượng cao. Nếu xuất hiện thường xuyên trong khẩu phần, chúng có thể góp phần làm dư thừa năng lượng và tăng cân.