Ông Trí, 50 tuổi, đột ngột mờ mắt trái tưởng biến chứng tiểu đường, bác sĩ phát hiện đột quỵ nhồi máu não.
Ông Trí mắc bệnh tiểu đường khoảng 10 năm nên khi mắt trái yếu dần nghĩ do tiểu đường, đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM kiểm tra. BS.CKI Phạm Thị Thanh Trúc, khoa Thần kinh, Trung tâm Khoa học Thần kinh, cho biết người bệnh không có các dấu hiệu điển hình như yếu liệt tay chân, méo miệng hay nói khó, song đột ngột mất thị lực một bên có thể do có tổn thương não, cần được chụp MRI để kiểm tra.
Kết quả MRI 3 Tesla sọ não cho thấy ông Trí có bất thường tín hiệu tại thùy chẩm phải, phù hợp nhồi máu não mới. Kiểm tra chuyên sâu phát hiện ông Trí bị bán manh hoàn toàn bên trái (mắt không nhìn thấy phần không gian phía bên trái).
Bác sĩ Trúc chẩn đoán ông Trí bị nhồi máu não, nhập viện giờ thứ 4 kể từ khi khởi phát triệu chứng. Tình trạng thiếu hụt thần kinh (vỏ não bị căng thẳng, quá tải lâu ngày làm rối loạn chức năng hệ thần kinh) ảnh hưởng rõ rệt đến chức năng, rối loạn thị giác, khả năng đi lại, sinh hoạt và làm việc.
Bác sĩ đang khám cho ông Trí sau dùng thuốc tiêu sợi huyết. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Ông Trí được chỉ định dùng thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch nhằm tái thông mạch máu, hạn chế tổn thương não, giảm nguy cơ để lại di chứng. Bác sĩ dùng thuốc kháng đông kết hợp kiểm soát huyết áp và đường huyết bằng insulin tiêm dưới da. Sau 5 ngày điều trị, thị lực của ông Trí cải thiện rõ rệt, không yếu liệt tay chân, điểm NIHSS giảm còn 0 cho thấy không còn dấu hiệu thiếu hụt thần kinh, trở lại sinh hoạt bình thường.
"Nguy cơ tái đột quỵ vẫn có thể xảy ra nếu ông Trí không kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ", bác sĩ Trúc nói, thêm rằng người bệnh cần chú ý kiểm soát đường huyết lâu dài, bởi HbA1c cao kéo dài làm tăng nguy cơ tổn thương mạch máu và các biến cố tim mạch, não.
Chụp MRI 3 Tesla giúp tầm soát, phát hiện các tổn thương và bất thường mạch máu não liên quan đến nguy cơ đột quỵ. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Theo bác sĩ Trúc, ở người mắc tiểu đường lâu năm như ông Trí, triệu chứng mờ mắt dễ bị tưởng nhầm là biến chứng mắt do tiểu đường, khiến người bệnh trì hoãn đến viện, có thể bỏ lỡ thời gian "vàng" điều trị. Đột quỵ không phải lúc nào cũng biểu hiện bằng méo miệng, nói khó hay yếu liệt tay chân. Ví dụ, tổn thương ở thùy chẩm, vùng não đảm nhiệm chức năng xử lý thị giác, có thể khiến người bệnh chỉ xuất hiện rối loạn nhìn như mờ mắt, mất một phần trường nhìn.
Người mắc tiểu đường, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, béo phì, rung nhĩ hoặc từng bị đột quỵ cần kiểm soát tốt bệnh nền, dùng thuốc đúng chỉ định, tái khám định kỳ, kiểm tra theo chỉ định của bác sĩ. Phát hiện, kiểm soát sớm các yếu tố nguy cơ giúp giảm khả năng xảy ra đột quỵ trong tương lai.
Khi phát hiện người đột ngột méo miệng, yếu hoặc tê một bên tay chân, nói khó, nói không rõ, nhìn mờ hoặc mất một phần trường nhìn, chóng mặt, mất thăng bằng, đau đầu dữ dội bất thường, cần đưa đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu đột quỵ hoặc gọi cấp cứu 115, kể cả khi triệu chứng nhẹ hoặc tự cải thiện.
Người bị đột quỵ nhồi máu não được phát hiện sớm và can thiệp kịp thời góp phần giảm nguy cơ di chứng sau đột quỵ, có khả năng hồi phục cao hơn.
Trọng Nghĩa
Độc giả đặt câu hỏi về bệnh thần kinh tại đây để bác sĩ giải đáp
Ông Trí, mắc bệnh tiểu đường khoảng 10 năm, đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Thành phố Hồ Chí Minh sau khi nhận thấy thị lực mắt trái yếu dần. Do có bệnh nền lâu năm, ông cho rằng tình trạng này có thể liên quan đến biến chứng mắt do tiểu đường. Tuy nhiên, các bác sĩ xác định triệu chứng mất khả năng nhìn một bên không nên được xem nhẹ, bởi đây có thể là biểu hiện của tổn thương não.
Theo bác sĩ Phạm Thị Thanh Trúc, người bệnh không xuất hiện những dấu hiệu thường được biết đến của đột quỵ như yếu liệt tay chân, méo miệng hoặc nói khó. Kết quả chụp cộng hưởng từ não bằng máy 3 Tesla cho thấy tín hiệu bất thường tại thùy chẩm phải, phù hợp với tình trạng nhồi máu não mới. Kiểm tra chuyên sâu ghi nhận ông Trí bị bán manh hoàn toàn bên trái, tức không nhìn thấy phần không gian ở phía bên trái.
Người bệnh được chẩn đoán nhồi máu não và nhập viện vào giờ thứ tư kể từ khi khởi phát triệu chứng. Tổn thương tại thùy chẩm, vùng não đảm nhiệm việc xử lý thông tin thị giác, có thể gây rối loạn nhìn mà không nhất thiết đi kèm yếu liệt hoặc méo miệng. Vì vậy, tình trạng mờ mắt hoặc mất một phần trường nhìn xuất hiện đột ngột cần được đánh giá khẩn cấp tại cơ sở y tế.
Các bác sĩ chỉ định thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch nhằm tái thông mạch máu, hạn chế tổn thương não và giảm nguy cơ để lại di chứng. Ông Trí đồng thời được dùng thuốc kháng đông, kiểm soát huyết áp và điều chỉnh đường huyết bằng insulin tiêm dưới da. Đây là những biện pháp được thực hiện trong quá trình điều trị nhồi máu não theo đánh giá của bác sĩ.
Sau năm ngày điều trị, thị lực của ông Trí cải thiện rõ rệt và người bệnh không còn yếu liệt tay chân. Điểm đánh giá đột quỵ NIHSS giảm xuống 0, cho thấy không ghi nhận dấu hiệu thiếu hụt thần kinh tại thời điểm kiểm tra. Ông có thể trở lại các hoạt động sinh hoạt bình thường sau quá trình điều trị.
Bác sĩ Trúc cho biết nguy cơ tái phát đột quỵ vẫn có thể xảy ra nếu người bệnh không kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ. Người mắc tiểu đường cần duy trì kiểm soát đường huyết lâu dài, bởi chỉ số HbA1c cao kéo dài có thể làm tăng nguy cơ tổn thương mạch máu và các biến cố tim mạch, não. Chụp cộng hưởng từ não bằng máy 3 Tesla có thể hỗ trợ phát hiện tổn thương và một số bất thường mạch máu liên quan đến nguy cơ đột quỵ.
Ở người mắc tiểu đường lâu năm, triệu chứng mờ mắt dễ bị nhầm với biến chứng tại mắt, khiến người bệnh trì hoãn đi khám và có thể bỏ lỡ thời gian điều trị quan trọng. Những người có bệnh tiểu đường, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, béo phì, rung nhĩ hoặc từng bị đột quỵ cần dùng thuốc đúng chỉ định và tái khám định kỳ. Việc phát hiện, kiểm soát sớm các yếu tố nguy cơ có thể góp phần giảm khả năng xảy ra đột quỵ trong tương lai.
Khi một người đột ngột bị méo miệng, yếu hoặc tê một bên tay chân, nói khó, nói không rõ, nhìn mờ hoặc mất một phần trường nhìn, gia đình cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu đột quỵ. Các biểu hiện chóng mặt, mất thăng bằng hoặc đau đầu dữ dội bất thường cũng cần được xử trí khẩn cấp, kể cả khi triệu chứng nhẹ hoặc tự cải thiện. Người bị nhồi máu não được phát hiện sớm và can thiệp kịp thời có cơ hội giảm nguy cơ di chứng và hồi phục tốt hơn.