Thưa bác sĩ, mỗi khi đau đầu, tôi thường thoa dầu gió hoặc dán cao ở vùng cổ gáy và thấy dễ chịu hơn. Liệu cách này có thực sự giúp điều trị đau đầu hay chỉ giảm đau tạm thời? (Hà Thị Hường - 52 tuổi, TPHCM).
Bác sĩ chuyên khoa I Âu Văn Khê, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM - Cơ sở 3 tư vấn:
Dầu gió và cao dán chỉ giảm cảm giác đau trong thời gian ngắn chứ không điều trị nguyên nhân gây đau đầu.
Đặc biệt, ở người trên 50 tuổi, nếu xuất hiện cơn đau đầu mới, đau ngày càng tăng hoặc khác với những lần đau trước đây thì không nên chủ quan tự điều trị tại nhà. Việc cơn đau dịu đi sau khi thoa dầu hoặc dán cao không đồng nghĩa nguyên nhân đã được giải quyết. Nếu kéo dài tình trạng tự xử trí, người bệnh có thể chậm đi khám và bỏ lỡ cơ hội phát hiện sớm các bệnh lý nguy hiểm.
Các loại dầu gió và cao dán thường chứa menthol, camphor, methyl salicylate hoặc một số hoạt chất giảm đau dùng ngoài. Những thành phần này kích thích các đầu mút thần kinh cảm giác trên da, tạo cảm giác mát, nóng hoặc châm chích, từ đó giúp người bệnh tạm thời bớt chú ý đến cơn đau.
Tuy nhiên, các sản phẩm này không có tác dụng chẩn đoán hay điều trị những nguyên nhân gây đau đầu như bệnh lý não, mạch máu, mắt, tai mũi họng hoặc các bệnh toàn thân.
Nhiều loại cao dán được sản xuất với mục đích giảm đau cơ, khớp, bong gân, đau lưng hoặc đau do viêm khớp, không phải là thuốc điều trị đau đầu. Người dân không nên tự ý dán cao lên trán, thái dương, da đầu, mặt hoặc vùng gần mắt nếu hướng dẫn sử dụng không cho phép.
Dưới góc độ y học cổ truyền, đau đầu thuộc chứng "đầu thống" và có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau như ngoại tà xâm nhập, khí huyết không điều hòa, đàm thấp, huyết ứ hoặc rối loạn chức năng tạng phủ.
Mỗi thể bệnh có đặc điểm riêng về vị trí đau, tính chất đau, thời điểm xuất hiện, các yếu tố làm tăng hoặc giảm đau cũng như những triệu chứng đi kèm. Vì vậy, việc điều trị phải dựa trên thăm khám và biện chứng luận trị, không thể chỉ căn cứ vào việc thoa dầu thấy dễ chịu hay cảm giác ấm lên tại chỗ.
Cảm giác dễ chịu sau khi làm ấm không có nghĩa cơn đau thuộc thể phong hàn. Đây chỉ là một dấu hiệu tham khảo, không đủ để xác định thể bệnh.
Tương tự, người dân cũng không nên mặc định mọi trường hợp đau đầu, chóng mặt hay mệt mỏi đều là "trúng gió" rồi chỉ tiếp tục thoa dầu hoặc dán cao. Thói quen này có thể che lấp triệu chứng của nhiều bệnh lý cần được chẩn đoán và điều trị theo y học hiện đại.
Với người trên 50 tuổi xuất hiện cơn đau đầu mới, việc đầu tiên là cần được bác sĩ đánh giá để loại trừ các nguyên nhân thứ phát nguy hiểm. Sau khi xác định rõ tình trạng bệnh, bác sĩ có thể chỉ định thuốc, châm cứu, xoa bóp bấm huyệt hoặc các phương pháp điều trị phù hợp, thay vì chỉ dựa vào thói quen thoa dầu gió hay dán cao tại nhà.