Anh Minh là tài xế đường dài, thường xuyên ngồi nhiều giờ nên khi đau âm ỉ vùng hông lưng nhiều năm nghĩ do công việc. Anh được phát hiện hẹp niệu quản nhẹ ở một bệnh viện, đặt ống JJ để dẫn lưu nước tiểu nhưng không tái khám định kỳ. Khi đau dữ dội anh mới đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám.
ThS.BS Nguyễn Tân Cương, Phó khoa Tiết niệu, Trưởng đơn vị Ung thư Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu - Thận học - Nam khoa, cho biết niệu quản phải của anh Minh hẹp nặng, thận phải ứ nước độ ba, to gần gấp đôi thận trái, nhu mô rất mỏng, niệu quản phải giãn lớn đến cách bàng quang khoảng 3 cm. Thận trái có sỏi nhỏ 6,5 mm và nang thận 15 mm. Kết quả xét nghiệm máu ghi nhận creatinine 163 μmol/L, độ lọc cầu thận (eGFR) 43 ml/phút/1,73m² - tương ứng bệnh thận mạn giai đoạn 3b.
Hình chụp CT cho thấy thận phải của bệnh nhân bị ứ nước nặng, to gần gấp đôi thận trái. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bác sĩ chỉ định xạ hình thận để đo chức năng lọc thận riêng biệt từng bên trước khi quyết định phẫu thuật bảo tồn hay cắt thận. Kết quả ghi nhận thận trái hoạt động tốt, song thận phải còn 18% chức năng. Xét nghiệm nước tiểu không ghi nhận nhiễm trùng đường tiết niệu.
Theo bác sĩ Cương, người bệnh cần được can thiệp sớm vì tắc nghẽn nước tiểu lâu ngày có thể khiến thận phải mất hoàn toàn chức năng. Người bệnh còn mắc bệnh thận mạn, nếu thận phải suy kiệt, thận trái sẽ gánh gấp đôi công suất lọc chất độc cho cơ thể.
Người bệnh còn trẻ nên cần ưu tiên phẫu thuật bảo tồn thận. Bác sĩ chỉ định phẫu thuật cắt bỏ đoạn niệu quản hẹp và cắm lại niệu quản phải trực tiếp vào bàng quang với sự hỗ trợ của robot Da Vinci Xi.
Bác sĩ Cương (phải) cùng êkíp chuẩn bị phẫu thuật cho anh Minh với sự hỗ trợ của robot Da Vinci Xi. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Nhờ cánh tay robot xoay linh hoạt 540 độ và hình ảnh phẫu trường phóng đại 10-15 lần, bác sĩ xác định chính xác đoạn niệu quản hẹp, bóc tách và bảo tồn lớp bao xơ chứa mạch máu nuôi. Robot đồng thời lọc rung tay, hỗ trợ bác sĩ cắt mô xơ, tạo đường hầm chống trào ngược và khâu nối hai đầu niệu quản lành.
Một ngày sau mổ, anh Minh đã trung tiện, ăn cháo và ít đau. Ngày thứ hai, anh đi lại, ăn cơm bình thường và xuất viện vào ngày thứ ba.
Hẹp niệu quản có thể gây tắc nghẽn đường thoát nước tiểu và âm thầm làm suy giảm chức năng thận nếu kéo dài. Triệu chứng ban đầu đôi khi chỉ đau âm ỉ vùng hông lưng, không liên tục hoặc không quá dữ dội nên người bệnh dễ bỏ qua, đặc biệt ở người trẻ.
Theo bác sĩ Cương, không phải trường hợp hẹp niệu quản nào cũng cần phẫu thuật. Nếu phát hiện sớm, đoạn hẹp ngắn, mới xuất hiện, bác sĩ có thể nong niệu quản hoặc rạch đoạn hẹp qua nội soi bằng laser. Những trường hợp hẹp dài, tái phát hoặc tổn thương phức tạp cần phẫu thuật tái tạo bằng mổ mở, nội soi truyền thống hoặc có sự hỗ trợ của robot, tùy vị trí và mức độ tổn thương.
Khi đau âm ỉ vùng hông lưng kéo dài, tái diễn hoặc kèm bất thường đường tiểu, người bệnh nên đi khám sớm, nhất là khi có bệnh tiết niệu. Người tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc bệnh thận mạn cần kiểm soát bệnh nền, kiểm tra chức năng thận định kỳ để phát hiện sớm bất thường.
Hà Thanh
* Tên người bệnh đã được thay đổi