Bỏ qua điều hướng

Thiếu sắt ảnh hưởng đến phát triển của trẻ thế nào

Thiếu sắt ảnh hưởng đến phát triển của trẻ thế nào
Nguồn ảnh: VnExpress

Thiếu sắt có thể khiến trẻ chậm phát triển thể chất, giảm khả năng tập trung và ghi nhớ, suy giảm miễn dịch.

Sắt cần thiết cho quá trình tạo hemoglobin, giúp hồng cầu vận chuyển oxy đến các cơ quan. Khoáng chất này cũng tham gia vào hoạt động của não bộ, hệ miễn dịch và quá trình tạo năng lượng.

Theo Mayo Clinic, nhu cầu sắt mỗi ngày ở trẻ 7-12 tháng là 11 mg; nhóm 1-3 tuổi nên có 7 mg; 4-8 tuổi là 10 mg và 9-13 tuổi cần 8 mg. Ở nhóm 14-18 tuổi, nam giới cần 11 mg, nữ giới 15 mg. Thiếu sắt kéo dài có thể khiến trẻ thiếu máu, ảnh hưởng đến tăng trưởng, phát triển nhận thức và khả năng học tập.

Chậm phát triển nhận thức

Não bộ cần sắt để phát triển, duy trì hoạt động bình thường. Sắt tham gia vào quá trình hình thành các kết nối thần kinh, tạo myelin, lớp bao quanh sợi thần kinh giúp tín hiệu truyền đi hiệu quả.

Khi thiếu sắt, đặc biệt trong những năm đầu đời, quá trình phát triển này có thể bị ảnh hưởng. Trẻ có thể giảm khả năng tập trung, ghi nhớ và tiếp thu thông tin. Ở trẻ lớn, tình trạng này kéo dài có thể khiến việc học tập trở nên khó khăn.

Tăng trưởng thể chất chậm

Khi lượng sắt không đủ, khả năng vận chuyển oxy đến các mô giảm, đồng thời trẻ dễ mệt mỏi và giảm cảm giác thèm ăn.

Trẻ ăn kém sẽ khó đáp ứng đủ năng lượng, protein, vitamin và khoáng chất cần thiết cho quá trình tạo xương, cơ và các mô khác. Nếu tình trạng này kéo dài, bé sẽ tăng cân chậm, ảnh hưởng đến tốc độ phát triển chiều cao.

Thịt bò giàu sắt, protein, vitamin B12, kẽm có lợi cho sức khỏe trẻ. Ảnh: Bùi Thủy

Thịt bò giàu sắt, protein, vitamin B12, kẽm có lợi cho sức khỏe trẻ. Ảnh: Bùi Thủy

Giảm khả năng vận động và sức bền

Theo Times of India, một trong những hậu quả dễ nhận thấy của thiếu sắt là trẻ nhanh mệt khi hoạt động. Khi thiếu sắt dẫn đến thiếu máu, lượng hemoglobin giảm khiến khả năng vận chuyển oxy của máu đến cơ bắp và các cơ quan bị hạn chế.

Trẻ có thể ít chạy nhảy, nhanh hụt hơi khi chơi hoặc không còn hào hứng với những hoạt động vận động trước đây. Với trẻ nhỏ, cha mẹ đôi khi chỉ nhận thấy bé thích ngồi hoặc nằm nhiều.

Suy giảm hệ miễn dịch

Sắt tham gia vào nhiều hoạt động của hệ miễn dịch, giúp tế bào miễn dịch tăng trưởng, thực hiện chức năng bảo vệ cơ thể. Khi thiếu chát dinh dưỡng này, khả năng đáp ứng miễn dịch có thể bị suy giảm, khiến trẻ dễ mắc một số bệnh nhiễm trùng. Trẻ thường xuyên mắc bệnh cũng dễ rơi vào tình trạng ăn uống kém và giảm hấp thu dinh dưỡng.

Cách phòng thiếu sắt cho trẻ

Cha mẹ nên xây dựng chế độ ăn đa dạng, tăng cường thực phẩm giàu sắt như thịt bò, thịt lợn, thịt gà, cá, trứng và một số loại đậu. Sắt từ thực phẩm động vật thường được cơ thể hấp thu tốt hơn sắt có nguồn gốc thực vật.

Bữa ăn cũng nên kết hợp rau quả giàu vitamin C như ổi, cam, quýt, bưởi hoặc kiwi để hỗ trợ hấp thu sắt. Nếu bé xanh xao, mệt mỏi, ăn kém, chậm tăng trưởng hoặc có nguy cơ thiếu sắt, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám thay vì tự ý sử dụng thuốc bổ sung. Bác sĩ đánh giá chế độ ăn, triệu chứng, chỉ định xét nghiệm khi cần thiết.

Lê Nguyễn (Tổng hợp)

Độc giả gửi câu hỏi về bệnh trẻ em tại đây để được bác sĩ giải đáp
Thiếu sắt kéo dài ở trẻ em là vấn đề y tế cộng đồng đáng lo ngại, gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực toàn diện từ nhận thức, thể chất đến hệ miễn dịch. Theo Mayo Clinic, nhu cầu sắt biến động theo từng độ tuổi, từ 11 mg/ngày ở trẻ 7-12 tháng đến 15 mg/ngày đối với nữ giới 14-18 tuổi. Việc không đáp ứng đủ nhu cầu này sẽ làm gián đoạn quá trình tạo myelin và kết nối thần kinh, khiến trẻ giảm khả năng tập trung, ghi nhớ và tiếp thu thông tin. Về thể chất và sức bền, tình trạng thiếu hụt hemoglobin làm suy giảm khả năng vận chuyển oxy đến các cơ quan, gây ra mệt mỏi dai dẳng và giảm cảm giác thèm ăn. Tờ Times of India chỉ ra rằng trẻ bị thiếu sắt thường nhanh hụt hơi, ít vận động và chậm tăng trưởng chiều cao lẫn cân nặng do thiếu hụt năng lượng cùng các dưỡng chất thiết yếu. Bên cạnh đó, sự suy giảm chức năng bảo vệ của tế bào miễn dịch khiến trẻ dễ mắc các bệnh nhiễm trùng tái đi tái lại. Để phòng ngừa hiệu quả, cha mẹ cần xây dựng chế độ ăn cân đối và giàu dưỡng chất với các loại thực phẩm động vật như thịt bò, thịt lợn, gia cầm, cá và trứng. Việc kết hợp thực phẩm giàu vitamin C như cam, quýt, ổi hay kiwi trong bữa ăn sẽ tối ưu hóa khả năng hấp thu sắt của cơ thể. Khi phát hiện các dấu hiệu như xanh xao hay mệt mỏi, phụ huynh nên đưa trẻ đi thăm khám chuyên khoa để được bác sĩ chỉ định xét nghiệm và tư vấn thay vì tự ý bổ sung.