Thói quen đơn giản không tốn tiền liên quan đến nguy cơ tử vong thấp hơn

Giảm nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân

Thói quen đi cầu thang bộ thay vì sử dụng thang máy có thể mang lại hiệu quả bất ngờ cho sức khỏe. Kết quả phân tích từ các nhà khoa học thuộc Đại học East Anglia tại Anh cho thấy thói quen này giúp giảm tới 40% nguy cơ tử vong sớm.

Nghiên cứu tổng hợp dữ liệu từ 9 công trình khoa học với hơn 480.000 người tham gia, trong độ tuổi 35-84. Đối tượng nghiên cứu bao gồm cả người khỏe mạnh và những người từng mắc bệnh tim.

Các nhà khoa học theo dõi mối liên hệ giữa thói quen leo cầu thang với nguy cơ tử vong cũng như các biến cố tim mạch.

Kết quả ghi nhận việc duy trì thói quen leo cầu thang giúp giảm 24% nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân. Đồng thời, nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch, nhồi máu cơ tim và đột quỵ cũng giảm tới 39%.

Theo nhóm nghiên cứu, leo cầu thang là một hình thức vận động có thể dễ dàng áp dụng trong sinh hoạt hàng ngày.

Người dân có thể lựa chọn cầu thang bộ tại nơi ở, nơi làm việc hoặc các địa điểm công cộng mà không cần dành riêng thời gian cho một buổi tập.

Tiến sĩ Sophie Paddock, bác sĩ tim mạch tại Bệnh viện Đại học Norfolk và Norwich, cho rằng hình thức vận động này phù hợp với những người có ít thời gian tập thể dục.

“Ngay cả những khoảng vận động ngắn cũng có tác động tích cực tới sức khỏe. Leo cầu thang trong thời gian ngắn là một mục tiêu khả thi để đưa vào thói quen hàng ngày”, bà cho biết.

Nghiên cứu cũng đặt vấn đề này trong bối cảnh tình trạng ít vận động ngày càng phổ biến. Việc ngồi trong thời gian dài và thiếu hoạt động thể chất được xem là yếu tố nguy cơ của nhiều bệnh không lây nhiễm.

Tại Anh, Văn phòng Cải thiện Sức khỏe và Giảm bất bình đẳng ước tính tình trạng ít vận động có liên quan đến khoảng ⅙ số ca tử vong.

Theo các nhà nghiên cứu, việc tận dụng những khoảng thời gian ngắn để vận động trong ngày, trong đó có leo cầu thang, có thể góp phần làm tăng tổng mức hoạt động thể chất mà không đòi hỏi thay đổi lớn trong lịch sinh hoạt.

6 tầng mỗi ngày có thể tạo khác biệt

Một trong những câu hỏi được nhiều người quan tâm là cần leo bao nhiêu tầng cầu thang mỗi ngày để có lợi cho sức khỏe.

Một nghiên cứu được đưa vào quá trình tổng hợp cho thấy việc leo khoảng 6 tầng cầu thang mỗi ngày có thể mang lại lợi ích đáng kể. Tuy nhiên, nhóm tác giả lưu ý rằng chưa thể xác định đây là con số tối ưu cho tất cả mọi người.

Mức độ vận động phù hợp còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tuổi tác, thể lực và tình trạng sức khỏe. Do đó, các nhà khoa học cho rằng cần thêm nghiên cứu để xác định rõ mối liên hệ giữa số tầng cầu thang được leo mỗi ngày và mức độ cải thiện sức khỏe.

Theo nhóm nghiên cứu, người dân cũng không nhất thiết phải bắt đầu bằng việc leo liên tục nhiều tầng. Việc lựa chọn cầu thang bộ thay cho thang máy ở những quãng ngắn có thể góp phần làm tăng tổng mức vận động trong ngày.

Khi leo cầu thang, cơ thể huy động nhiều nhóm cơ lớn, đặc biệt ở chân và vùng hông, đồng thời làm nhịp tim tăng nhanh hơn so với đi bộ trên mặt phẳng. Vì vậy, hoạt động này có cường độ tương đối cao dù thường chỉ diễn ra trong thời gian ngắn.

Giáo sư Vassiliou cho rằng phần lớn bệnh tim mạch có thể được phòng ngừa thông qua lối sống lành mạnh, trong đó duy trì hoạt động thể chất thường xuyên đóng vai trò quan trọng.

Theo ông, việc khuyến khích sử dụng cầu thang bộ tại nơi làm việc, các tòa nhà công cộng và khu dân cư có thể góp phần thúc đẩy hoạt động thể chất trong cộng đồng, qua đó hỗ trợ phòng ngừa bệnh tim mạch.

Không thể thay thế hoàn toàn việc tập luyện

Dù ghi nhận những lợi ích đáng chú ý, các chuyên gia cho rằng leo cầu thang trong vài phút mỗi ngày không thể thay thế hoàn toàn các khuyến nghị chung về hoạt động thể chất.

Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) khuyến cáo người trưởng thành nên duy trì ít nhất 150 phút hoạt động thể chất cường độ vừa mỗi tuần hoặc khoảng 75 phút vận động cường độ mạnh, như chạy bộ, đi bộ đường dài hay một số môn thể thao.

Leo cầu thang vì vậy nên được xem như một cách đơn giản để bổ sung vận động vào cuộc sống thường ngày, đặc biệt với những người đang có lối sống ít hoạt động.

Nhóm nghiên cứu cũng lưu ý kết quả phân tích chỉ cho thấy mối liên hệ giữa thói quen leo cầu thang với nguy cơ tử vong và bệnh tim mạch thấp hơn, không chứng minh rằng leo một số tầng nhất định mỗi ngày có thể trực tiếp kéo dài tuổi thọ.

Theo nhóm tác giả, ưu điểm của leo cầu thang nằm ở tính dễ tiếp cận và khả năng đưa vào sinh hoạt thường ngày.

“Với hơn 1/4 người trưởng thành trên thế giới không đạt mức hoạt động thể chất được khuyến nghị, việc lựa chọn cầu thang bộ là một giải pháp thực tế và có thể áp dụng rộng rãi”, nhóm nghiên cứu nhận định.

Tuy nhiên, mức độ vận động cần được điều chỉnh phù hợp với thể trạng. Người cao tuổi, người mắc bệnh tim mạch, bệnh hô hấp hoặc gặp vấn đề về khớp nên cân nhắc khả năng vận động trước khi leo cầu thang thường xuyên.

Những trường hợp xuất hiện đau ngực, khó thở bất thường, chóng mặt hoặc mệt nhiều khi gắng sức nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tăng cường độ hoạt động thể chất.