Tăng huyết áp là mối nguy hại âm thầm có thể dẫn đến nhồi máu cơ tim, đột quỵ. Thuốc hạ huyết áp có thể ngăn chặn hiệu quả những biến cố này, nhưng vì sao nhiều người vẫn gặp những tình trạng chết người này.
Một nghiên cứu quy mô lớn vừa được trình bày tại Đại hội của Hiệp hội Tim mạch châu Âu ở Munich (Đức) đã chỉ ra mức độ tuân thủ điều trị có thể ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả kiểm soát huyết áp và khả năng phòng ngừa các biến cố tim mạch.
Các nhà khoa học tại Đại học Oxford (Anh) đã phân tích dữ liệu của 91.339 người tham gia từ 9 thử nghiệm lâm sàng đối chứng, trong độ tuổi từ 30 - 79. Nhóm nghiên cứu đánh giá và so sánh mức độ tuân thủ việc sử dụng thuốc của những người tham gia.
Kết quả cho thấy mức độ tuân thủ uống thuốc có liên quan trực tiếp đến hiệu quả của quá trình điều trị.
Việc uống thuốc huyết áp đều đặn giúp giảm 11% nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch nghiêm trọng, bao gồm đột quỵ, nhồi máu cơ tim và suy tim
Ảnh: P.H tạo từ AI
Cụ thể, những người có mức độ tuân thủ cao, uống ít nhất 80% số thuốc được chỉ định, giúp giảm huyết áp tâm thu tới 5,2 mmHg, so với mức giảm 3,0 mmHg ở nhóm tuân thủ kém.
Đáng chú ý, việc uống thuốc huyết áp đều đặn giúp giảm 11% nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch nghiêm trọng, bao gồm đột quỵ, nhồi máu cơ tim và suy tim. Trong khi đó, ở nhóm tuân thủ kém, thuốc hầu như không mang lại tác dụng bảo vệ tim mạch, theo trang tin khoa học Scitechdaily.
“Thuốc sẽ không có tác dụng nếu không uống đều đặn”
Tác giả nghiên cứu, cô Qianqian Yang, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Oxford, cho biết kết quả củng cố quan điểm rằng “thuốc sẽ không có tác dụng nếu bệnh nhân không uống đều đặn”.
Theo bà Yang, những bệnh nhân tuân thủ điều trị kém hầu như không nhận được lợi ích về tim mạch. Ngược lại, những người tuân thủ tốt hơn đạt được hiệu quả kiểm soát huyết áp và phòng ngừa biến cố tim mạch tốt hơn.
Do tăng huyết áp thường không gây ra triệu chứng rõ rệt hoặc cảm giác khó chịu ngay lập tức, người bệnh có thể không nhận thấy hậu quả khi bỏ lỡ một liều thuốc. Điều này dễ khiến họ chủ quan và dần hình thành thói quen dùng thuốc không đều đặn.
Giáo sư Felix Mahfoud, Chủ tịch Ủy ban Truyền thông của Hiệp hội Tim mạch châu Âu, cho rằng việc đánh giá mức độ tuân thủ điều trị cần trở thành một phần thường xuyên trong quá trình chăm sóc người bệnh.
Để người bệnh đạt được hiệu quả điều trị tốt hơn, các chuyên gia khuyến nghị cần đơn giản hóa phác đồ điều trị, kết hợp nhiều loại thuốc trong một viên nén duy nhất khi phù hợp và ưu tiên các thuốc có tác dụng kéo dài. Những giải pháp này có thể giúp người bệnh dễ dàng duy trì việc dùng thuốc theo chỉ định, qua đó tăng hiệu quả kiểm soát huyết áp và giảm nguy cơ biến cố tim mạch.
Một nghiên cứu quy mô lớn vừa được trình bày tại Đại hội của Hiệp hội Tim mạch châu Âu ở Munich, Đức, thu hút sự chú ý về cách dùng thuốc huyết áp. Nghiên cứu do các nhà khoa học tại Đại học Oxford, Anh, thực hiện, dựa trên dữ liệu của 91.339 người tham gia trong chín thử nghiệm lâm sàng đối chứng. Những người tham gia có độ tuổi từ 30 đến 79, được đánh giá và so sánh dựa trên mức độ tuân thủ việc sử dụng thuốc huyết áp theo chỉ định.
Kết quả, theo thông tin được Thanh Niên dẫn lại, cho thấy mức độ uống thuốc đều đặn liên quan trực tiếp đến hiệu quả kiểm soát huyết áp và bảo vệ tim mạch. Nhóm tuân thủ cao, tức uống ít nhất 80% số thuốc được kê, giảm huyết áp tâm thu trung bình 5,2 mmHg trong quá trình điều trị. Con số này cao hơn đáng kể so với mức giảm 3,0 mmHg ở nhóm tuân thủ kém, cho thấy việc bỏ thuốc thường xuyên có thể làm suy yếu hiệu quả điều trị.
Không chỉ hỗ trợ hạ huyết áp, việc uống thuốc đều đặn còn giúp giảm 11% nguy cơ gặp những biến cố tim mạch nghiêm trọng trong thời gian theo dõi. Các biến cố được đề cập gồm đột quỵ, nhồi máu cơ tim và suy tim, những tình trạng có thể gây hậu quả nặng nề đối với sức khỏe người bệnh. Đáng chú ý, ở nhóm tuân thủ kém, thuốc hầu như không tạo ra tác dụng bảo vệ tim mạch đáng kể, theo nội dung được trang khoa học Scitechdaily đăng tải.
Tác giả nghiên cứu Qianqian Yang, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Oxford, nhấn mạnh rằng thuốc sẽ không phát huy tác dụng nếu bệnh nhân không uống đều đặn. Bà cho biết những người thực hiện điều trị thiếu nhất quán hầu như không nhận được lợi ích đáng kể về tim mạch, dù thuốc đã được kê đúng mục đích. Ngược lại, người tuân thủ tốt hơn có cơ hội kiểm soát huyết áp hiệu quả hơn, đồng thời giảm nguy cơ xuất hiện các biến cố nguy hiểm liên quan đến tim mạch.
Tăng huyết áp thường diễn tiến âm thầm, không gây triệu chứng rõ rệt hoặc cảm giác khó chịu ngay lập tức, khiến nhiều người dễ đánh giá thấp mức độ nguy hiểm. Khi bỏ lỡ một liều thuốc mà chưa thấy dấu hiệu bất thường, người bệnh có thể chủ quan, sau đó hình thành thói quen sử dụng thuốc không đều. Thói quen này khiến hiệu quả điều trị bị gián đoạn, trong khi huyết áp vẫn có thể ở mức cao và tiếp tục gây áp lực lên tim cùng mạch máu.
Vì vậy, cảm giác cơ thể vẫn bình thường không đồng nghĩa với việc người bệnh có thể tự ý ngừng thuốc hoặc thay đổi lịch uống thuốc được chỉ định. Giáo sư Felix Mahfoud, Chủ tịch Ủy ban Truyền thông của Hiệp hội Tim mạch châu Âu, cho rằng việc đánh giá tuân thủ cần được thực hiện thường xuyên. Theo quan điểm này, bác sĩ cần trao đổi định kỳ với người bệnh về lịch uống thuốc, những khó khăn gặp phải và nguyên nhân khiến việc điều trị bị gián đoạn.
Cách tiếp cận thường xuyên có thể giúp phát hiện sớm tình trạng quên thuốc, dùng thuốc sai lịch hoặc tự ý ngừng điều trị khi chưa có hướng dẫn chuyên môn. Các chuyên gia cũng khuyến nghị đơn giản hóa phác đồ điều trị, nhằm giảm số lần uống thuốc và giúp người bệnh dễ duy trì thói quen hằng ngày hơn. Khi phù hợp, bác sĩ có thể cân nhắc phối hợp nhiều loại thuốc trong một viên nén duy nhất, đồng thời ưu tiên thuốc có tác dụng kéo dài.
Những giải pháp này không thay thế chỉ định của bác sĩ, nhưng có thể giảm gánh nặng điều trị và hỗ trợ người bệnh uống thuốc đúng lịch hơn. Thông điệp chính từ nghiên cứu khá rõ ràng: thuốc huyết áp chỉ phát huy đầy đủ lợi ích khi được sử dụng đều đặn, đúng liều và đúng hướng dẫn. Người bệnh nên trao đổi với nhân viên y tế khi gặp tác dụng phụ, khó nhớ lịch uống hoặc muốn thay đổi thuốc, thay vì tự ý bỏ liều và làm tăng nguy cơ tim mạch.
