Tỷ số giới tính khi sinh ở Việt Nam còn 110 bé trai/100 bé gái

Bộ Y tế vừa có dự thảo tờ trình gửi Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án Kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh giai đoạn 2026-2035.

Theo Bộ Y tế, thực trạng tỷ số giới tính khi sinh ở Việt Nam duy trì ở mức cao so với ngưỡng cân bằng tự nhiên.

Báo cáo tổng kết 10 năm thực hiện Đề án Kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh giai đoạn 2016-2025 cho thấy tốc độ gia tăng tỷ số giới tính khi sinh trên phạm vi cả nước đã từng bước được khống chế, giảm từ 112,2 bé trai/100 bé gái (năm 2016) xuống còn 110 bé trai/100 bé gái (năm 2025).

Theo Bộ Y tế, diễn biến này cho thấy tốc độ gia tăng tỷ số giới tính khi sinh đã từng bước được kiểm soát, các biện pháp can thiệp đã có hiệu quả. Tuy nhiên, tỷ số giới tính khi sinh ở Việt Nam vẫn còn ở mức cao so với mức cân bằng tự nhiên. Do vậy, nếu không tiếp tục có các giải pháp can thiệp kịp thời, nguy cơ tỷ số giới tính khi sinh tăng cao trở lại.

Bộ Y tế đánh giá, trong dài hạn, mất cân bằng giới tính khi sinh dẫn đến tình trạng thừa nam, thiếu nữ trong độ tuổi kết hôn gây mất cân đối cơ cấu dân số, ảnh hưởng đến ổn định xã hội và thị trường lao động, làm gia tăng nguy cơ bất bình đẳng giới, bạo lực trên cơ sở giới, mua bán phụ nữ và trẻ em gái và các vấn đề về an ninh, trật tự xã hội.

Theo kinh nghiệm quốc tế, diễn biến thực tế tại Việt Nam phản ánh theo quy luật chuyển đổi tỷ số giới tính khi sinh trên thế giới. Tại Việt Nam, tình trạng này khởi phát vào khoảng năm 2004 và hiện đang nằm trong giai đoạn chững lại. Theo đó, về mặt lý thuyết và mô hình tính toán, mục tiêu đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên vào năm 2035 là khả thi.

Mục tiêu Đề án đặt ra: giai đoạn một 2026-2030 giảm xuống dưới 109 bé trai sinh ra sống/100 bé gái sinh ra sống; giai đoạn hai 2031-2035 giảm về mức cân bằng tự nhiên, 106 bé trai sinh ra sống/100 bé gái sinh ra sống vào năm 2035.

100% các tỉnh, thành phố kiểm tra, giám sát các cơ sở cung cấp dịch vụ trong việc thực hiện các quy định pháp luật về không lựa chọn giới tính thai nhi năm 2030; duy trì đến năm 2035.

100% xã, phường, đặc khu triển khai các hoạt động truyền thông về giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh năm 2030; duy trì đến năm 2035.

Bộ Y tế đã xây dựng Đề án cho giai đoạn 2026-2035 phấn đấu đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên, góp phần phát triển nhanh, bền vững đất nước.

Đề án Kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh giai đoạn 2026-2035 mang tính chất tổng thể, toàn diện nhằm triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp về kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh và huy động hiệu quả các nguồn lực sẵn có để thực hiện Đề án.

Với những lý do trên, Bộ Y tế kính trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, ban hành Quyết định phê duyệt “Đề án Kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh giai đoạn 2026-2035”.