Uống cà phê có thực sự tốt cho gan?

Cà phê ảnh hưởng đến gan như thế nào?

Các nhà nghiên cứu vẫn đang tìm hiểu những tác động của thói quen uống cà phê với sức khỏe. Nhìn chung, những nghiên cứu được thực hiện cho đến nay đều cho thấy uống cà phê tốt cho gan.

Gan đóng vai trò then chốt đối với sức khỏe tổng thể. Với hàng trăm chức năng khác nhau, gan giúp loại bỏ độc tố khỏi máu, sản xuất dịch mật để hỗ trợ cơ thể phân giải thức ăn, chuyển hóa protein, carbohydrate và chất béo để cơ thể sử dụng.

Theo Cleveland Clinic, các nhà khoa học vẫn chưa hiểu đầy đủ mọi cơ chế mà cà phê tác động đến sức khỏe gan, nhưng theo BS Jamile Wakim-Fleming, chuyên gia về bệnh gan, một số cơ chế đã được biết đến.

"Cà phê chứa các chất chống oxy hóa và những hợp chất khác đóng vai trò quan trọng trong việc giảm viêm gan", bà cho biết.

Ví dụ, chất chống oxy hóa có tên là axit chlorogenic (CGA) giúp ngăn ngừa sự tích tụ mỡ trong gan bằng cách phân giải glucose.

Ngoài ra, cà phê cũng được cho là kích hoạt một quá trình gọi là "tự thực" (autophagy), trong đó các tế bào bị tổn thương được loại bỏ. Quá trình này giúp gan duy trì hoạt động bình thường.

"Cà phê hoạt động như một chất ức chế các thụ thể adenosine, những thụ thể có liên quan đến tổn thương gan, quá trình tái tạo và xơ hóa gan. Nhờ đó, cà phê có thể làm chậm sự tiến triển của tình trạng xơ hóa gan," BS Wakim-Fleming giải thích.

Cà phê dường như cũng mang lại tác dụng bảo vệ đối với những người đã mắc các vấn đề về gan. Có bằng chứng cho thấy cà phê có lợi cho người mắc viêm gan C, một bệnh do virus gây ra, có thể dẫn đến xơ gan, ung thư gan, nhờ khả năng ức chế tình trạng viêm liên quan đến bệnh này.

Lương y Phùng Tuấn Giang, Chủ tịch Viện nghiên cứu phát triển y dược cổ truyền Việt Nam, cho biết thêm, một nghiên cứu được công bố trên Archives of Internal Medicine trước đó cũng cho thấy việc tăng tiêu thụ cà phê có liên quan đến tỷ lệ tiến triển bệnh gan thấp hơn ở những người bị viêm gan C.

Trên thực tế, hội chứng gan do rượu đã giảm 20% khi uống một tách cà phê mỗi ngày. Nghiên cứu khác cho thấy cà phê cũng có thể bảo vệ chống lại bệnh xơ gan, bao gồm cả xơ gan do rượu.

Tuy nhiên, cà phê không có tác dụng trực tiếp tiêu diệt virus và vẫn chưa rõ liệu nó có trực tiếp ngăn ngừa ung thư gan hay không.

Cà phê và bệnh gan nhiễm mỡ

Bệnh gan nhiễm mỡ do rối loạn chuyển hóa xảy ra khi mỡ thừa tích tụ trong các tế bào gan. Cứ 4 người tại Hoa Kỳ thì có 1 người mắc bệnh này; bệnh thường gặp ở những người thừa cân, mắc bệnh đái tháo đường hoặc có chỉ số lipid máu bất thường. Theo thời gian, bệnh có thể gây xơ hóa gan. Tình trạng xơ hóa này có thể dẫn đến ung thư gan hoặc suy gan.

Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy những người uống ít nhất 3 đến 4 tách cà phê mỗi ngày có nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ do rối loạn chuyển hóa thấp hơn, chủ yếu nhờ vào việc cải thiện tình trạng kháng insulin và bệnh đái tháo đường.

Đối với những người đã mắc bệnh gan nhiễm mỡ do rối loạn chuyển hóa, việc uống cà phê thường xuyên có thể giúp giảm nguy cơ tiến triển thành xơ gan. Còn với những người đã bị xơ gan, việc uống nhiều cà phê hơn giúp giảm nguy cơ tử vong do căn bệnh này.

Loại cà phê nào tốt cho gan?

Theo BS Wakim-Fleming, cà phê đen là lựa chọn tốt nhất.

Nếu bạn không thể uống cà phê đen, hãy thay đường bằng chất tạo ngọt nhân tạo, dùng sữa tách béo hoặc sữa thực vật thay vì kem béo. Người mắc bệnh gan nhiễm mỡ thường gặp các vấn đề như đái tháo đường và béo phì, nên việc tránh thêm chất béo và đường vào cà phê là đặc biệt quan trọng.

Cà phê đã loại bỏ caffeine (decaf) vẫn có lợi trong việc kiểm soát bệnh đái tháo đường, một yếu tố nguy cơ gây gan nhiễm mỡ và xơ gan. Một khuyến nghị gần đây từ Hiệp hội Nghiên cứu Bệnh Gan Hoa Kỳ cho thấy bạn có thể uống cả cà phê có chứa caffeine hoặc cà phê đã loại bỏ caffeine để nhận được những lợi ích cho gan.

Chuyên gia này cũng khuyến nghị uống ít nhất ba tách cà phê mỗi ngày để giúp ngăn ngừa các vấn đề về gan.

Một số nghiên cứu cho thấy bạn không nên tiêu thụ quá 400mg caffeine mỗi ngày (một tách cà phê pha chứa khoảng 100-200 mg caffeine) để tránh những tác hại tiềm ẩn đối với sức khỏe tổng thể.

Ngoài ra, nếu bạn bị rối loạn nhịp tim hoặc mắc các vấn đề về tim mạch khác, việc uống quá nhiều cà phê có thể gây nguy hiểm. Trong những trường hợp này, hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi dùng cà phê.

Bên cạnh đó, BS Wakim-Fleming lưu ý rằng cà phê không phải là phương thuốc thần kỳ. Nó sẽ không thể đảo ngược hoàn toàn tình trạng bệnh gan hay khắc phục những tổn thương đã xảy ra do việc lạm dụng rượu. Nhưng đó có thể là một thức uống ngon miệng hướng tới một lá gan khỏe mạnh hơn.