Vì sao mắt đột ngột tối sầm khi đứng dậy?

Nhiều người từng bất ngờ thấy mắt tối sầm, hoa mắt hoặc choáng váng trong vài giây khi chuyển từ tư thế ngồi hay nằm sang đứng. Hiện tượng này thường xuất hiện vì trọng lực khiến máu tạm thời dồn xuống chân và phần thân dưới, làm lượng máu trở về tim giảm trong chốc lát. Khi đó, nếu cơ thể chưa kịp co mạch và điều chỉnh nhịp tim, huyết áp có thể hạ xuống, khiến não nhận ít máu hơn bình thường. Theo Phòng khám Cleveland, hạ huyết áp tư thế là tình trạng huyết áp giảm đáng kể trong vài phút sau khi một người đứng lên từ tư thế ngồi hoặc nằm. Người gặp tình trạng này có thể thấy chóng mặt, choáng váng, nhìn mờ, tối sầm trước mắt, thậm chí ngất nếu huyết áp giảm nhiều. Khi hệ tuần hoàn nhanh chóng điều chỉnh và máu lên não trở lại bình thường, các triệu chứng thường biến mất sau vài giây. Mất nước là một nguyên nhân thường gặp, đặc biệt khi người bệnh uống không đủ nước, nôn ói hoặc tiêu chảy khiến thể tích máu trong cơ thể giảm. Thời tiết nóng, việc đứng lâu, nằm lâu hoặc vừa khỏi bệnh cũng có thể khiến cơ thể khó thích nghi nhanh với sự thay đổi tư thế. Người lớn tuổi có nguy cơ cao hơn, nhưng hạ huyết áp tư thế vẫn có thể xảy ra ở nhiều nhóm tuổi và tình trạng sức khỏe khác nhau. Hiện tượng này đôi khi liên quan đến thiếu máu, bệnh tim mạch hoặc rối loạn thần kinh tự chủ, những vấn đề có thể ảnh hưởng khả năng duy trì huyết áp khi đứng. Một số thuốc điều trị tăng huyết áp, bệnh tim hoặc trầm cảm cũng có thể làm triệu chứng xuất hiện rõ hơn ở một số người. Vì vậy, nếu thường xuyên choáng sau khi đứng dậy, người bệnh không nên tự ý ngừng thuốc mà cần trao đổi với bác sĩ. Nếu mắt chỉ tối sầm trong thời gian rất ngắn, xuất hiện ngay sau khi đứng lên rồi hết khi ngồi hoặc nằm xuống, tình trạng này thường có thể được theo dõi. Tuy nhiên, nhìn mờ hoặc mất thị lực đột ngột không phải lúc nào cũng bắt nguồn từ thay đổi tư thế hay huyết áp giảm tạm thời. Theo Verywell Health, hạ đường huyết, migraine, bệnh về mắt, đột quỵ, cơn thiếu máu não thoáng qua và bong võng mạc cũng có thể gây biểu hiện tương tự. Điều quan trọng là người bệnh cần để ý thời điểm xuất hiện, thời gian kéo dài và những dấu hiệu đi kèm, thay vì chỉ cho rằng mình bị huyết áp thấp. Nếu cơn choáng xảy ra thường xuyên, kéo dài, nặng dần, khiến người bệnh gần ngất, ngất hoặc té ngã, việc đi khám là cần thiết để tìm nguyên nhân. Theo Healthline, ngất có thể liên quan nhiều vấn đề khác nhau, trong đó có nguyên nhân về tim mạch hoặc huyết áp cần được đánh giá. Cần gọi cấp cứu khi mắt tối sầm hoặc nhìn mờ đột ngột đi kèm đau ngực, khó thở, mất thăng bằng, yếu hoặc tê một bên cơ thể, nói khó, méo miệng hay mất thị lực. Những dấu hiệu này có thể cảnh báo tình trạng nghiêm trọng, đòi hỏi được xử trí nhanh thay vì chờ triệu chứng tự biến mất. Trong lúc chờ hỗ trợ, người bệnh nên ngồi hoặc nằm xuống nơi an toàn để giảm nguy cơ ngã và chấn thương. Để hạn chế choáng váng, nên chuyển tư thế từ từ, nhất là sau khi nằm hoặc ngồi lâu, đồng thời có thể ngồi dậy một lúc trước khi đứng. Uống đủ nước, tránh đứng bật dậy đột ngột, chú ý sức khỏe sau khi nôn ói, tiêu chảy hoặc ốm dậy cũng giúp cơ thể thích nghi tốt hơn. Nếu triệu chứng lặp lại, người bệnh nên ghi nhận hoàn cảnh xuất hiện và trao đổi với bác sĩ, theo nội dung tổng hợp từ VnExpress.