Định nấu món thịt hầm khoai tây, nữ nhân viên văn phòng 23 tuổi rời siêu thị tay không vì giá thịt và rau củ vượt quá túi tiền, rồi quyết định "khỏi ăn".
Theo China Times, cô gái chọn một quyết định cực đoan là ngừng ăn và chuyển sang chu kỳ nhịn đói hai ngày một lần. Cô tin bản thân vẫn an toàn vì chưa từng gục ngã hay ngất xỉu dưới cái nóng ngoài trời. Quyết định của cô gái không phải một trường hợp cá biệt, mà phản ánh một hội chứng ngấm ngầm đang bao trùm lấy thế hệ lao động trẻ tuổi tại nền kinh tế lớn thứ 4 thế giới.
Khảo sát diện rộng trên toàn quốc do Nikkei công bố hồi tháng 8 ghi nhận 34% dân số từ 15 đến 49 tuổi chủ động bỏ bữa tối thiểu một lần mỗi tuần. Con số này vọt lên mốc 41% ở nhóm thanh niên từ 18 đến 24 tuổi, chạm mức 37% trong nhóm học sinh trung học phổ thông.
Ảnh minh họa: AP
Hiện tượng này phát triển từ trào lưu ngôn ngữ mạng mang tên "cancel", nơi người trẻ tuyên bố hủy bỏ các nhu cầu sống căn bản, từ việc lười tắm rửa, dẹp bỏ nấu nướng cho đến việc cắt phăng các bữa ăn hàng ngày. Từ năm 2024, các cụm từ như "hủy tắm" hay "hủy nấu ăn" đã rầm rộ trên mạng xã hội. Đến mùa hè năm nay, "hủy ăn" chính thức trở thành trào lưu biến tướng tiếp theo.
Gốc rễ của làn sóng bỏ bữa bắt nguồn từ cuộc giằng xé khốc liệt giữa làn sóng lạm phát sinh hoạt phí và sự bùng nổ của nền kinh tế chú ý. Nhà nghiên cứu Toranosuke Oda tại công ty phân tích tiêu dùng INTAGE xác nhận rằng giới trẻ hiện nay đặt nhu cầu kết nối xã hội, giấc ngủ và văn hóa thần tượng lên trên nhu cầu dinh dưỡng căn bản.
Lịch trình công việc dày đặc cùng chiếc điện thoại thông minh liên tục dội bom thông tin sau giờ làm vắt kiệt chút năng lượng cuối cùng, khiến người lao động rơi vào trạng thái chán ăn do kiệt sức thần kinh.
Một nam nhân viên 29 tuổi chia sẻ anh thường hoãn bữa ăn khi mệt mỏi, nhất là khi điện thoại thông minh liên tục dội bom thông tin khiến anh kiệt sức sau giờ làm. "Tôi chỉ muốn thả lỏng tâm trí và không làm gì cả, nên cảm thấy ăn muộn một chút cũng chẳng sao", anh nói.
Sự bùng nổ thông tin và các làn sóng kích thích tiêu dùng trên smartphone đang liên tục tranh giành quỹ thời gian lẫn tài chính của người trẻ, khiến họ buộc phải cắt giảm ngân sách dành cho thực phẩm. Cùng lúc đó, giá lương thực đắt đỏ biến chiếc bàn ăn trở thành gánh nặng đầu tiên bị gạt bỏ khỏi bài toán chi tiêu cá nhân.
Giới chuyên môn nhìn nhận hành vi này như một quả bom nổ chậm đe dọa sức khỏe cộng đồng. Giáo sư Yohei Mikami thuộc Đại học Thương mại Chiba khẳng định việc bình thường hóa thuật ngữ "hủy bữa" làm sai lệch nhận thức xã hội, khiến cộng đồng ngộ nhận đây là quyền tự do lựa chọn thay vì nhận diện đúng bản chất của sự bần cùng hóa.
Nhịn đói trường kỳ có thể làm hao mòn hệ cơ, tàn phá chức năng chuyển hóa và gây suy dinh dưỡng âm thầm mà các xét nghiệm thông thường khó phát hiện ngay lập tức. Giáo sư Mikami khuyến cáo gia đình, đồng nghiệp và các tổ chức y tế phải chủ động can thiệp vào các dấu hiệu bỏ bữa bất thường của người trẻ, thay vì phó mặc họ cho những ảo tưởng về sức chịu đựng của cơ thể.
Từ "hủy tắm" chuyển sang "hủy ăn", nghe qua tưởng chừng chỉ là một từ lóng mới nổi trên mạng do giới trẻ Nhật tạo ra. Tuy nhiên, AERA DIGITAL chỉ ra rằng khi đối tượng bị "hủy bỏ" lại chính là thực phẩm, nhu cầu thiết yếu để duy trì sự sống, thì bản chất sự việc đã hoàn toàn khác so với các hình thức hủy thông thường.
"Điều xã hội thực sự cần phân biệt rõ là liệu người trẻ đang tự nguyện chủ động bỏ bữa, hay đang bị 'ép phải ăn ít đi' do những gánh nặng về thời gian, tiền bạc và áp lực cuộc sống?", chuyên gia nhận định.
Bình Minh (Theo China Times, Nikkei)
Một cô gái Nhật Bản đã chọn cách ngừng ăn, chuyển sang chu kỳ nhịn đói hai ngày một lần, dù tin rằng cơ thể vẫn an toàn vì chưa từng ngất xỉu ngoài trời. Câu chuyện được China Times đề cập không phải trường hợp đơn lẻ, mà phản ánh một xu hướng đáng lo đang lan trong lực lượng lao động trẻ tại nền kinh tế lớn thứ tư thế giới. Đằng sau lựa chọn tưởng như cá nhân ấy là câu hỏi lớn về tiền bạc, thời gian, sức khỏe và cách người trẻ Nhật Bản đang xoay xở với cuộc sống ngày càng áp lực.
Khảo sát toàn quốc do Nikkei công bố hồi tháng 8 cho thấy 34% người trong độ tuổi từ 15 đến 49 chủ động bỏ bữa ít nhất một lần mỗi tuần. Tỷ lệ này tăng lên 41% ở nhóm thanh niên từ 18 đến 24 tuổi, đồng thời đạt 37% trong nhóm học sinh trung học phổ thông. Những con số trên cho thấy bỏ bữa không còn là thói quen nhất thời của vài cá nhân, mà đã trở thành hiện tượng đủ rộng để gây lo ngại về sức khỏe cộng đồng.
Xu hướng này bắt nguồn từ trào lưu ngôn ngữ mạng mang tên “cancel”, trong đó người trẻ tuyên bố hủy bỏ những nhu cầu sinh hoạt căn bản. Từ năm 2024, các cụm từ như “hủy tắm” và “hủy nấu ăn” đã xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội, phản ánh tâm lý mệt mỏi trước những việc thường nhật. Đến mùa hè năm nay, “hủy ăn” nổi lên như một biến thể mới, đẩy việc cắt giảm nhu cầu thiết yếu sang mức nghiêm trọng hơn.
Theo bài viết được VnExpress dẫn lại từ China Times và Nikkei, gốc rễ của làn sóng bỏ bữa nằm trong cuộc giằng co giữa chi phí sinh hoạt tăng cao và sức hút mạnh mẽ của nền kinh tế chú ý. Nhà nghiên cứu Toranosuke Oda thuộc công ty phân tích tiêu dùng INTAGE nhận định người trẻ hiện đặt kết nối xã hội, giấc ngủ và văn hóa thần tượng lên trên nhu cầu dinh dưỡng cơ bản. Khi thứ tự ưu tiên thay đổi, bữa ăn dễ dàng bị xem là phần có thể trì hoãn hoặc loại bỏ.
Lịch làm việc dày đặc, cùng chiếc điện thoại thông minh liên tục đưa tới thông báo và nội dung mới sau giờ làm, đang bào mòn phần năng lượng còn lại của nhiều người. Một nhân viên nam 29 tuổi cho biết anh thường trì hoãn việc ăn uống mỗi khi quá mệt, bởi chỉ muốn thả lỏng đầu óc và không phải làm thêm bất cứ điều gì. Với anh, ăn muộn dường như không đáng ngại, nhưng sự trì hoãn lặp đi lặp lại có thể dần biến thành thói quen bỏ bữa.
Điện thoại thông minh không chỉ tranh giành thời gian nghỉ ngơi, mà còn thúc đẩy những làn sóng tiêu dùng liên tục nhắm vào nhóm người trẻ. Khi tài chính bị chia nhỏ cho nhiều nhu cầu giải trí, mua sắm và duy trì kết nối, ngân sách dành cho thực phẩm dễ bị cắt giảm trước tiên. Giá lương thực đắt đỏ càng khiến bàn ăn trở thành một gánh nặng trong bài toán chi tiêu cá nhân, nhất là với những người đã kiệt sức sau ngày làm việc dài.
Giới chuyên môn xem việc bình thường hóa “hủy bữa” như một quả bom nổ chậm, bởi cách gọi nhẹ nhàng có thể che khuất những rủi ro sức khỏe nghiêm trọng. Giáo sư Yohei Mikami thuộc Đại học Thương mại Chiba cảnh báo thuật ngữ này dễ làm xã hội hiểu sai, coi bỏ ăn là quyền tự do lựa chọn thay vì nhận diện nguy cơ bần cùng hóa. Nhịn đói kéo dài có thể làm suy giảm cơ bắp, phá vỡ chức năng chuyển hóa và gây suy dinh dưỡng âm thầm, dù các xét nghiệm thông thường chưa lập tức phát hiện bất thường.
Giáo sư Mikami khuyến cáo gia đình, đồng nghiệp và các tổ chức y tế cần chủ động chú ý những dấu hiệu bỏ bữa bất thường ở người trẻ. Sự can thiệp sớm quan trọng hơn việc phó mặc họ cho niềm tin rằng cơ thể vẫn chịu đựng tốt chỉ vì chưa từng ngất xỉu hoặc gục ngã. Từ “hủy tắm” đến “hủy ăn”, câu chuyện không còn dừng ở một từ lóng trên mạng, mà đặt ra yêu cầu phân biệt rõ người trẻ đang tự nguyện bỏ bữa hay bị thời gian, tiền bạc và áp lực cuộc sống buộc phải ăn ít đi.
