Phẫu thuật '2 trong 1' chữa cận, lão thị

Chị Hường từng phải đeo kính khi nhìn xa, nhưng lại tháo kính mỗi lúc đọc sách hoặc quan sát những vật ở khoảng cách gần trong sinh hoạt hằng ngày. Tại Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, PGS.TS.BS Nguyễn Xuân Hiệp xác định hai mắt chị đồng thời mắc cận thị và lão thị. Tình trạng này khiến việc chuyển đổi giữa nhìn xa, nhìn trung gian và nhìn gần trở nên bất tiện, buộc người bệnh thường xuyên phụ thuộc vào kính trong nhiều hoạt động. Cận thị làm hình ảnh ở xa bị mờ nếu không có kính, còn lão thị xuất hiện khi khả năng điều tiết của mắt suy giảm dần theo tuổi. Nếu chỉ phẫu thuật điều chỉnh cận thị, người bệnh vẫn có thể phải đeo kính lúc đọc sách, dùng điện thoại hoặc làm việc với những vật đặt gần mắt. Vì vậy, bác sĩ chỉ định phẫu thuật kết hợp cận thị và lão thị bằng phương pháp Presbyond cho cả hai mắt, nhằm giảm sự lệ thuộc vào kính. Theo thông tin Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh được VnExpress đăng tải, Presbyond vẫn sử dụng laser tác động lên giác mạc, tương tự kỹ thuật Femtolasik quen thuộc. Điểm khác biệt nằm ở việc bác sĩ không đưa hai mắt về cùng một mức nhìn xa, mà chủ động phân bổ chức năng thị giác giữa hai mắt. Một mắt được ưu tiên nhìn xa và trung gian, trong khi mắt còn lại hỗ trợ nhìn trung gian và gần, tạo khả năng quan sát linh hoạt hơn. Sự chênh lệch khúc xạ nhỏ giữa hai mắt được tính toán cẩn thận, giúp não phối hợp các hình ảnh thu nhận từ hai bên thành thông tin thị giác thống nhất. Trước phẫu thuật, chị Hường được kiểm tra giác mạc, võng mạc, dịch kính, thủy tinh thể cùng nhiều cấu trúc khác để đánh giá mức độ phù hợp. Bác sĩ đồng thời đo sự khác biệt khúc xạ giữa hai mắt, từ đó xây dựng phác đồ laser riêng, phù hợp mục tiêu nhìn xa và nhìn gần. Sau khi gây tê tại chỗ, êkíp sử dụng laser femtosecond tạo vạt giác mạc, rồi dùng laser excimer tác động theo kế hoạch Presbyond của từng mắt. Mắt chủ đạo được điều chỉnh để ưu tiên khả năng nhìn xa và trung gian, còn mắt kia đảm nhiệm thêm vai trò hỗ trợ nhìn gần. Kết thúc quá trình, vạt giác mạc được đặt lại đúng vị trí mà không cần khâu, người bệnh tiếp tục được theo dõi trước khi ra viện trong ngày. Sau một tuần, giác mạc hai mắt của chị Hường trong, vết mổ liền tốt, đồng thời không ghi nhận tình trạng chói sáng, cộm mắt hoặc chảy nước mắt. Mắt trái hết cận, đạt thị lực nhìn xa 10/10 khi không đeo kính, còn mắt phải đạt 5/10 và vẫn giữ 1,5 độ theo đúng kế hoạch điều trị. Khi sử dụng đồng thời cả hai mắt, chị đạt thị lực nhìn xa 10/10, đồng thời có thể đọc báo và nhận biết chữ nhỏ ở khoảng cách gần. Dù kết quả ban đầu khả quan, chị Hường vẫn cần tiếp tục được theo dõi khả năng thích nghi của não và độ ổn định thị lực trong thời gian tiếp theo. Lão thị là biến đổi tự nhiên, thường biểu hiện rõ từ khoảng 40 tuổi, khi thủy tinh thể và hệ thống điều tiết không còn thay đổi tiêu cự hiệu quả như trước. Khi đi kèm tật khúc xạ, lão thị có thể khiến người bệnh khó chuyển nhanh giữa nhìn xa và nhìn gần, từ đó phải dùng kính hoặc biện pháp hỗ trợ. PGS Hiệp cho biết Presbyond có thể được cân nhắc ở người vừa mắc tật khúc xạ vừa lão thị, nhưng phương pháp này không phù hợp với mọi trường hợp. Người bệnh cần khám chuyên sâu để đánh giá giác mạc, võng mạc, dịch kính, thủy tinh thể và khả năng thích nghi với sự khác biệt khúc xạ giữa hai mắt. Với người chưa bị đục thủy tinh thể nhưng có nhu cầu điều trị, phẫu thuật laser là lựa chọn ít xâm lấn, có thể giúp thị lực phục hồi tương đối nhanh.