Thống nhất từ tháng 10, không còn cơ sở y tế nào làm sai quy định đào tạo
Nguồn ảnh: Dân Trí
(Dân trí) - Đại diện Bộ Y tế cho biết, sau khi được hướng dẫn chi tiết quy định về đào tạo y tế liên tục, từ tháng 10 năm nay, các bên phải thống nhất việc không còn đơn vị nào thực hiện sai quy định.
Còn nhiều đơn vị y tế đào tạo liên tục chưa tốt
Tại Hội thảo đảm bảo chất lượng đào tạo liên tục và đào tạo cấp chứng chỉ kỹ thuật chuyên môn cho cán bộ y tế, diễn ra ở Bệnh viện Quân y 175 (Bộ Quốc phòng) ngày 26/9, TS.BS Nguyễn Ngô Quang, Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Đào tạo (Bộ Y tế) cho biết, thời gian qua nhiều trường đại học, cơ sở y tế, hội nghề nghiệp và các đơn vị trực thuộc ngành y tế thực hiện rất tốt công tác cập nhật kiến thức y khoa liên tục và đào tạo về mặt chuyên môn kỹ thuật.
TS.BS Nguyễn Ngô Quang, Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Đào tạo (Bộ Y tế) phát biểu tại chương trình (Ảnh: Trần Chính).
Tuy nhiên, qua theo dõi và kiểm tra, giám sát, Bộ Y tế ghi nhận còn rất nhiều đơn vị làm chưa tốt, mang tính hình thức. Cơ quan chức năng - đặc biệt là cơ quan bảo hiểm y tế - đã phát hiện nhiều chứng chỉ đào tạo không đúng quy định, làm ảnh hưởng chất lượng nguồn nhân lực, uy tín cơ sở khám chữa bệnh, ngành y tế và công tác quản lý nhà nước.
Bên cạnh đó, một số Sở Y tế chưa hiểu thấu đáo quy định, khiến việc hướng dẫn triển khai giữa các địa phương chưa thống nhất với quy định chung của Bộ Y tế.
Theo chủ trương của Chính phủ, hiện nay việc quản lý đào tạo liên tục và đào tạo cấp chứng chỉ kỹ thuật chuyên môn sẽ được phân quyền, trao quyền tự chủ cho cả đơn vị công lập và ngoài công lập, bằng cách đưa ra tiêu chí, tiêu chuẩn, thay vì dựng rào cản hành chính và tiền kiểm (thẩm định, phê duyệt) như trước đây.
Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Đào tạo cho rằng để thực hiện tự chủ và phân quyền, cần có sự chia sẻ, hướng dẫn và thống nhất về những quy định đào tạo liên tục và đào tạo chuyên môn kỹ thuật từ cơ quan quản lý.
Do đó, sau khi kết thúc chương trình, Bộ Y tế và Sở Y tế các địa phương phải thống nhất về mặt hướng dẫn tổ chức triển khai. Các bên phải cam kết có trách nhiệm tuân thủ hướng dẫn, trách nhiệm giải trình và thực hiện trước pháp luật.
Ca phẫu thuật thị phạm có sự tham dự của chuyên gia nước ngoài, trong khuôn khổ một chương trình đào tạo ở TPHCM (Ảnh: Bệnh viện cung cấp).
"Trên cơ sở như vậy, chúng ta phải thống nhất sau hội thảo hôm nay, bắt đầu từ tháng 10 năm 2026, không còn đơn vị nào thực hiện không đúng các quy định nữa", Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Đào tạo yêu cầu.
Chứng chỉ được cấp phải phản ánh đúng năng lực
Thiếu tướng Trần Quốc Việt, Giám đốc Bệnh viện Quân y 175 chia sẻ, quan điểm về công tác đào tạo của nơi này không phải là đào tạo ra bao nhiêu người trong thời gian bao lâu, được bao nhiêu chứng chỉ.
Quan trọng nhất là sau khi đào tạo, cấp chứng chỉ, người học và người được chuyển giao có thực sự đủ năng lực để thực hiện kỹ thuật độc lập và an toàn trên người bệnh hay không.
Hiện nay, hoạt động đào tạo đã được quy định rất chặt chẽ, rõ ràng từ Luật Khám bệnh, chữa bệnh cho tới các quy định, thông tư, hướng dẫn của Bộ Y tế.
Giám đốc Bệnh viện Quân y 175 mong các bệnh viện, các cơ sở đào tạo của TPHCM và Bộ, ngành có thể tìm hướng liên kết, hợp tác với nhau trong công tác đào tạo. Mục đích cuối cùng là làm sao để có một đội ngũ cán bộ y tế, nhân viên kỹ thuật với bằng cấp, chứng chỉ thực sự đúng quy định, và phải thực hành tốt.
Lãnh đạo Bệnh viện Quân y 175 cho rằng, mục đích cuối cùng của việc cấp chứng chỉ đào tạo là việc nhân viên y tế phải có đủ năng lực chăm sóc người bệnh an toàn (Ảnh: Bệnh viện Quân y 175).
Báo cáo về công tác quản lý trong đào tạo cấp chứng chỉ kỹ thuật chuyên môn trên địa bàn TPHCM, TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó giám đốc Sở Y tế TPHCM cho biết, quản lý đào tạo cần tập trung vào chất lượng - năng lực - an toàn người bệnh.
Ngành y tế thành phố xác định sẽ đẩy mạnh số hóa dữ liệu, chuẩn hóa chương trình, đánh giá năng lực và hậu kiểm theo nguy cơ, hướng đến phát triển mạng lưới đào tạo kỹ thuật chuyên môn của TPHCM dựa trên các bệnh viện chuyên sâu.
Lãnh đạo Sở Y tế TPHCM nhấn mạnh, mỗi chứng chỉ khi được cấp phải truy xuất được, phản ánh đúng năng lực và gắn với trách nhiệm của cơ sở đào tạo.
Tại hội thảo về bảo đảm chất lượng đào tạo liên tục và đào tạo cấp chứng chỉ kỹ thuật chuyên môn cho cán bộ y tế, tổ chức ngày 26/9 tại Bệnh viện Quân y 175, Bộ Y tế thẳng thắn chỉ ra nhiều bất cập đang tồn tại. TS.BS Nguyễn Ngô Quang, Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Đào tạo, cho biết nhiều trường đại học, cơ sở y tế, hội nghề nghiệp cùng đơn vị trong ngành đã thực hiện tốt việc cập nhật kiến thức y khoa liên tục. Tuy nhiên, qua theo dõi, kiểm tra và giám sát, cơ quan quản lý nhận thấy vẫn còn rất nhiều đơn vị triển khai đào tạo mang tính hình thức, chưa bảo đảm yêu cầu thực chất.
Đáng chú ý, cơ quan chức năng, đặc biệt là cơ quan bảo hiểm y tế, đã phát hiện nhiều chứng chỉ đào tạo được cấp không đúng quy định. Những sai lệch này không chỉ ảnh hưởng chất lượng nguồn nhân lực, mà còn làm suy giảm uy tín của cơ sở khám chữa bệnh, ngành y tế và công tác quản lý nhà nước. Một số Sở Y tế địa phương cũng chưa nắm đầy đủ quy định, dẫn đến cách hướng dẫn, tổ chức thực hiện thiếu thống nhất so với yêu cầu chung của Bộ Y tế.
Theo chủ trương của Chính phủ, việc quản lý đào tạo liên tục và đào tạo cấp chứng chỉ kỹ thuật chuyên môn sẽ được phân quyền, đồng thời trao quyền tự chủ cho cả đơn vị công lập lẫn ngoài công lập. Cách làm mới tập trung vào tiêu chí và tiêu chuẩn, thay vì duy trì các rào cản hành chính hoặc cơ chế tiền kiểm như thẩm định, phê duyệt trước đây. Bộ Y tế kỳ vọng mô hình này tạo thêm sự chủ động cho cơ sở đào tạo, nhưng vẫn đặt chất lượng, trách nhiệm giải trình và an toàn người bệnh ở vị trí trung tâm.
TS.BS Nguyễn Ngô Quang cho rằng tự chủ chỉ có thể phát huy hiệu quả khi đi cùng hướng dẫn rõ ràng, sự chia sẻ trách nhiệm và cách hiểu thống nhất giữa cơ quan quản lý với các đơn vị thực hiện. Sau hội thảo, Bộ Y tế và Sở Y tế các địa phương phải thống nhất hướng dẫn tổ chức triển khai, đồng thời cam kết tuân thủ quy định và chịu trách nhiệm trước pháp luật. Ông yêu cầu từ tháng 10/2026, không còn đơn vị nào thực hiện đào tạo, cấp chứng chỉ sai quy định, tạo mốc chấn chỉnh cụ thể cho toàn hệ thống.
Từ thực tiễn tại Bệnh viện Quân y 175, Thiếu tướng Trần Quốc Việt, Giám đốc bệnh viện, nhấn mạnh đào tạo không thể được đo bằng số lượng người học, thời gian tổ chức hay số chứng chỉ đã cấp. Điều quan trọng hơn là sau khóa học, người được đào tạo hoặc chuyển giao kỹ thuật có đủ năng lực thực hiện độc lập, chính xác và an toàn trên người bệnh hay không. Quan điểm này đặt hiệu quả chuyên môn sau đào tạo cao hơn thành tích hình thức, đồng thời gắn trực tiếp chứng chỉ với năng lực hành nghề thực tế.
Giám đốc Bệnh viện Quân y 175 cho biết hoạt động đào tạo hiện đã được quy định chặt chẽ, từ Luật Khám bệnh, chữa bệnh đến các thông tư, hướng dẫn của Bộ Y tế. Ông mong muốn các bệnh viện, cơ sở đào tạo tại TPHCM cùng Bộ, ngành tăng cường liên kết, hợp tác để mở rộng cơ hội đào tạo nhưng vẫn kiểm soát nghiêm chất lượng. Mục tiêu cuối cùng là hình thành đội ngũ cán bộ y tế, nhân viên kỹ thuật có bằng cấp, chứng chỉ đúng quy định và đủ khả năng thực hành hiệu quả.
Báo cáo về quản lý đào tạo cấp chứng chỉ kỹ thuật chuyên môn tại TPHCM, TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó giám đốc Sở Y tế TPHCM, xác định ba trọng tâm gồm chất lượng, năng lực và an toàn người bệnh. Ngành y tế thành phố dự kiến đẩy mạnh số hóa dữ liệu, chuẩn hóa chương trình, tăng cường đánh giá năng lực và thực hiện hậu kiểm dựa trên mức độ rủi ro. TPHCM cũng hướng đến xây dựng mạng lưới đào tạo kỹ thuật chuyên môn dựa trên các bệnh viện chuyên sâu, qua đó tận dụng năng lực của từng cơ sở.
Lãnh đạo Sở Y tế TPHCM nhấn mạnh mỗi chứng chỉ được cấp phải có khả năng truy xuất, phản ánh đúng năng lực người học và gắn với trách nhiệm cụ thể của cơ sở đào tạo. Với yêu cầu này, chứng chỉ không còn chỉ là giấy xác nhận hoàn thành khóa học, mà phải trở thành căn cứ đáng tin cậy về khả năng thực hiện kỹ thuật an toàn. Những thống nhất được đưa ra tại hội thảo, theo thông tin Dân Trí, sẽ là cơ sở để ngành y tế siết chất lượng, mở rộng tự chủ và bảo vệ người bệnh tốt hơn.