Vài tháng trước còn đá bóng, người đàn ông 36 tuổi bất ngờ phải thở máy, tử vong

Chỉ vài tháng trước, một người đàn ông 36 tuổi vẫn có thể chơi bóng đá bình thường, nhưng sau đó nhanh chóng rơi vào tình trạng khó thở nghiêm trọng và phải nhập viện cấp cứu. Khi đến Bệnh viện Phổi Trung ương ở Hà Nội, các đầu chi của bệnh nhân đã tím tái, cho thấy tình trạng suy hô hấp diễn biến nặng. Kết quả chụp CT phổi ghi nhận những tổn thương dạng nốt trung tâm tiểu thùy, hướng tới chẩn đoán viêm phổi tăng cảm, một bệnh thuộc nhóm bệnh phổi kẽ. Các bác sĩ đã tích cực điều trị, tuy nhiên diễn biến bệnh không cải thiện mà tiếp tục xấu đi nhanh chóng trong thời gian ngắn. Chỉ khoảng một tháng sau nhập viện, người bệnh phải sử dụng máy thở rồi tử vong, dù trước đó vẫn sinh hoạt và vận động gần như bình thường. TS.BS Nguyễn Thị Bích Ngọc, Giám đốc Trung tâm Điều trị bệnh Phổi hiếm và các bệnh hô hấp khác, cho biết trường hợp này cho thấy bệnh có thể tiến triển rất nhanh và nguy hiểm. Tại hội thảo khoa học “Từ khuyến cáo đến thực hành lâm sàng trong quản lý xơ phổi tiến triển”, bác sĩ Ngọc cũng nêu một trường hợp nam bệnh nhân 40 tuổi thường xuyên ho khan và khó thở mỗi khi gắng sức. Khai thác tiền sử cho thấy người này có thói quen nuôi gà, nuôi chim cảnh và hút thuốc, những yếu tố phơi nhiễm đáng chú ý trong quá trình đánh giá bệnh hô hấp. Người bệnh được chẩn đoán viêm phổi tăng cảm, nhưng bệnh vẫn tiếp tục tiến triển, cuối cùng dẫn đến xơ phổi. Khi xơ phổi hình thành và ngày càng nặng, khả năng hô hấp suy giảm rõ rệt, đồng thời chi phí điều trị có thể lên tới 40-50 triệu đồng mỗi tháng. Gánh nặng tài chính vì thế trở thành áp lực lớn, nhất là với những người phải điều trị kéo dài hoặc không còn khả năng làm việc như trước. Theo bác sĩ Ngọc, số người đến khám vì viêm phổi tăng cảm liên quan việc nuôi chim cảnh, gà, vịt đang có xu hướng gia tăng. Giáo sư Đồng Khắc Hưng, Phó giám đốc chuyên môn Bệnh viện Đa khoa Phương Đông ở Hà Nội, nhận định bệnh phổi kẽ trước đây thường được xem là nhóm bệnh hiếm gặp. Tuy nhiên, căn bệnh này hiện ngày càng được quan tâm vì số trường hợp phát hiện trong thực hành hô hấp tăng lên, cùng nhiều yếu tố phơi nhiễm tồn tại ngay trong đời sống. Bệnh phổi kẽ gây tổn thương phần tổ chức nằm giữa các cấu trúc phổi, khiến mô phổi viêm, hư hại rồi có thể chuyển sang xơ hóa. Khi quá trình xơ hóa tiếp tục lan rộng, phổi mất dần khả năng trao đổi khí, khiến người bệnh ngày càng hụt hơi và khó thở hơn. Đáng lo ngại, tiên lượng của một số thể bệnh rất xấu, với thời gian sống thêm sau chẩn đoán có thể ngắn hơn nhiều loại ung thư tuyến tụy hoặc ung thư máu. Mức độ nguy hiểm này khiến việc nhận diện sớm triệu chứng, xác định nguồn phơi nhiễm và theo dõi chuyên khoa trở nên đặc biệt quan trọng. Những người thường xuyên tiếp xúc với chim cảnh, gia cầm, vật nuôi hoặc môi trường nhiều bụi hữu cơ cần thận trọng, bởi phân và lông chim có thể phát tán các chất hữu cơ vào không khí. Người nuôi chim trong không gian kín, thường xuyên vệ sinh lồng hoặc tiếp xúc với phân, lông chim có thể hít phải những tác nhân này trong thời gian dài. Tương tự, người làm việc tại các trang trại nuôi gà, vịt, ngan, ngỗng, lợn quy mô lớn cũng có nguy cơ tiếp xúc thường xuyên với bụi hữu cơ và chất phát sinh từ khu vực chăn nuôi. Các nghề sản xuất da, giày dép, dệt may, chế biến nông sản, ngũ cốc, làm việc trong kho lạnh, nơi ẩm thấp hoặc cơ sở giết mổ cũng có thể làm tăng nguy cơ phơi nhiễm. Ngay trong gia đình, khói bụi từ hoạt động nấu nướng, nhà cửa ẩm mốc hay những vật dụng chứa bông và lông vũ đều là nguồn cần lưu ý. Vì triệu chứng ban đầu thường không đặc hiệu, người bị ho khan kéo dài hoặc khó thở khi gắng sức nên khám chuyên khoa hô hấp, trong đó CT ngực giữ vai trò quan trọng hơn X-quang khi tìm tổn thương sớm.