Mua thực phẩm cho con, đừng bỏ qua 3 dòng chữ quan trọng trên nhãn

Khi cùng con chọn một hộp sữa, gói bánh hay chai nước đóng sẵn, cha mẹ có thể biến việc mua sắm thành bài học nhỏ về dinh dưỡng hằng ngày. Theo VietnamNet dẫn thông tin từ Viện Dinh dưỡng, trẻ bắt đầu biết đọc nên được hướng dẫn nhận diện ngày sản xuất, hạn sử dụng và thành phần chính của sản phẩm. Khi lớn hơn, trẻ có thể học cách đọc bảng thông tin dinh dưỡng, sau đó so sánh những sản phẩm cùng loại trước khi đưa ra lựa chọn phù hợp. Ba nhóm thông tin đáng chú ý trên nhãn thực phẩm gồm đường, natri, tức muối, và chất béo, bên cạnh việc kiểm tra chính xác khẩu phần sử dụng. Cha mẹ không nên chỉ nhìn một con số rồi kết luận sản phẩm nhiều hay ít dinh dưỡng, bởi con số ấy có thể tính theo 100g, 100ml, một khẩu phần hoặc mỗi phần đóng gói. Đáng lưu ý, một gói sản phẩm đôi khi chứa nhiều khẩu phần, nên lượng thực tế trẻ ăn có thể cao hơn đáng kể so với con số được nhìn thấy ban đầu. Với đường, trẻ có thể được hướng dẫn tìm các dòng ghi “Đường tổng số” hoặc “Total Sugars” trên bảng thành phần dinh dưỡng của sản phẩm. Lượng đường này có thể bao gồm đường tự nhiên vốn có trong nguyên liệu, đồng thời bao gồm cả đường được bổ sung trong quá trình chế biến thực phẩm. Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị hạn chế đường tự do trong khẩu phần, đặc biệt ở trẻ em, vì vậy việc đọc nhãn cần trở thành thói quen sớm. Ở nhóm natri, những mục như “Sodium” hoặc “Natri” giúp người mua nhận biết lượng chất liên quan trực tiếp đến muối trong sản phẩm đóng gói. Natri là thành phần chính của muối, nhưng tiêu thụ quá nhiều có liên quan đến tăng huyết áp và các bệnh tim mạch, theo cảnh báo được nêu trong bài viết. WHO hiện khuyến nghị người trưởng thành tiêu thụ dưới 2.000mg natri mỗi ngày, tương đương dưới 5g muối, một mức nhiều người Việt đang vượt qua. Nhóm thứ ba là chất béo, trong đó phụ huynh cần hướng dẫn trẻ chú ý riêng đến chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa. Viện Dinh dưỡng khuyến nghị hạn chế hai loại chất béo này, bởi chúng liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch nếu xuất hiện thường xuyên trong khẩu phần. Cách đọc nhãn đơn giản nhất là xem loại chất béo nào hiện diện, lượng bao nhiêu trong một khẩu phần, rồi cân nhắc tổng lượng trẻ sẽ ăn. Việc rèn kỹ năng đọc nhãn diễn ra trong bối cảnh thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn nhanh và đồ uống có đường ngày càng được quan tâm tại Việt Nam. Muối, đường và chất béo xuất hiện nhiều trong những nhóm thực phẩm này, đồng thời góp phần làm gia tăng gánh nặng bệnh không lây nhiễm. PGS.TS Trương Thị Tuyết Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng, cho biết người Việt hiện tiêu thụ trung bình khoảng 8,1g muối mỗi người mỗi ngày. Con số 8,1g cao hơn khoảng 60% so với mức khuyến nghị dưới 5g muối mỗi ngày, cho thấy thói quen ăn uống cần được điều chỉnh từ gia đình. Năm 2023, mỗi người dân Việt Nam tiêu thụ gần 70 lít đồ uống có đường, tương đương khoảng 1,33 lít mỗi tuần, theo số liệu trong bài. Chi tiêu bình quân cho thực phẩm siêu chế biến cũng tăng từ 2,4 triệu đồng mỗi người năm 2017 lên gần 3,1 triệu đồng năm 2024. Dạy trẻ đọc nhãn là một khuyến nghị thiết thực, nhưng thay đổi hành vi cá nhân vẫn cần đi cùng giải pháp chính sách giúp người mua nhận diện nhanh sản phẩm không lành mạnh. Dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi do Bộ Y tế xây dựng tiếp tục đề cập trách nhiệm cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác trên nhãn và bao bì thực phẩm. Văn phòng WHO tại Việt Nam cho rằng nhãn dinh dưỡng mặt trước, nếu thiết kế phù hợp, có thể biến dữ liệu phức tạp thành cảnh báo trực quan, còn TS Angela Pratt cho biết WHO đang phối hợp xây dựng mô hình phân loại dinh dưỡng phù hợp bối cảnh Việt Nam.