Nguy cơ tổn thương gan, thận do dùng thuốc theo 'bác sĩ mạng'

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Một phương pháp chữa bệnh chỉ được coi là có hiệu quả khi đã được nghiên cứu về thành phần, liều lượng, chỉ định sử dụng.

Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Minh Trang, quyền Trưởng khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), cho biết gần đây có nhiều cá nhân lợi dụng mạng xã hội để quảng cáo các sản phẩm thuốc nam không rõ nguồn gốc và các phương pháp chữa bệnh được coi là tự nhiên. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, một phương pháp chữa bệnh chỉ được coi là có hiệu quả khi đã được nghiên cứu về thành phần, liều lượng, chỉ định sử dụng, kể cả là thuốc tây y hay nam dược. Vì vậy, bệnh nhân (BN) tuyệt đối không được tự ý bỏ thuốc đang điều trị để làm theo lời khuyên của "bác sĩ mạng".

Người bệnh điều trị theo phương pháp y học cổ truyền cần được khám, chẩn trị, dùng thuốc tại các phòng khám chuyên khoa, cơ sở và người có chứng chỉ hành nghề

ẢNH: TRÍ LINH

Bác sĩ Trang nhấn mạnh: Các bệnh như đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu hoặc bệnh xương khớp thường diễn biến mạn tính, cần điều trị lâu dài để ổn định. Rất nhiều nguy cơ BN gặp phải khi bỏ thuốc điều trị hoặc dùng thuốc không theo chỉ định.

Với BN đái tháo đường, bệnh nặng lên do tự ý bỏ thuốc điều trị có thể làm tăng đường huyết nghiêm trọng, nhiễm toan ceton, hôn mê, tổn thương thận, mắt, thần kinh hoặc bàn chân âm thầm. Người bị rối loạn lipid máu tăng nguy cơ xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim. BN tăng huyết áp có thể gặp cơn tăng huyết áp, tai biến mạch máu não, suy tim, suy thận. Người có bệnh xương khớp khi sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc có thể giảm đau tạm thời nhưng bệnh tiếp tục tiến triển, dẫn đến biến dạng khớp, hạn chế vận động hoặc bỏ lỡ thời điểm điều trị phù hợp, có thể gây tàn phế.

Một điều quan trọng cần ghi nhớ là các quảng cáo "chữa khỏi hoàn toàn", "thải độc", "không cần thuốc tây" hoặc "hiệu quả cho mọi bệnh" đều không đáng tin và cần tránh xa.

Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Minh Trang (quyền Trưởng khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Bạch Mai)

Bác sĩ Trang cũng lưu ý: Thuốc không rõ nguồn gốc có nguy cơ nhiễm vi sinh vật, thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng, nấm mốc, hoặc bị trộn corticoid, thuốc giảm đau hoặc các dược chất khác gây tác dụng không mong muốn như: viêm gan, suy gan, suy thận, xuất huyết tiêu hóa, rối loạn điện giải hoặc phản ứng dị ứng nghiêm trọng.

Vì vậy, BN không tự ý ngừng, tăng, giảm liều hoặc đổi thuốc bác sĩ đã kê. Khi muốn dùng thuốc nam, thuốc cổ truyền, dược liệu hay thực phẩm bổ sung, cần trao đổi với bác sĩ điều trị hoặc bác sĩ y học cổ truyền có chứng chỉ hành nghề. Chỉ sử dụng sản phẩm có nguồn gốc, thành phần, nhà sản xuất, số đăng ký hoặc công bố và hướng dẫn sử dụng rõ ràng. Tái khám định kỳ để theo dõi các chỉ số của bệnh như đường huyết, HbA1c, huyết áp, mỡ máu, chức năng gan thận. Khi xuất hiện các triệu chứng bất thường, cần đến cơ sở y tế ngay.

"Một điều quan trọng khác cần ghi nhớ là các quảng cáo "chữa khỏi hoàn toàn", "thải độc", "không cần thuốc tây" hoặc "hiệu quả cho mọi bệnh" đều không đáng tin và cần tránh xa", bác sĩ Trang nhấn mạnh.

Chanh liều cao chưa được kiểm chứng để chữa bệnh

Về các phương pháp chữa bệnh chưa được kiểm chứng như chanh muối liều cao mà mạng xã hội lan truyền gần đây, bác sĩ Trang cho biết việc sử dụng chanh muối quá nhiều gây tác hại lớn: kích ứng dạ dày, trào ngược dạ dày có thể gây loét và xuất huyết dạ dày, tăng lượng natri làm tăng huyết áp, rối loạn nước điện giải… Điều đáng lo là người bệnh chậm được điều trị đúng do có niềm tin với các phương pháp quảng cáo trên mạng, dẫn đến chỉ vào bệnh viện khi đã có biến chứng hoặc tổn thương không thể phục hồi.

Tình trạng người bệnh tự ý bỏ phác đồ điều trị mạn tính để tin theo các "bác sĩ mạng" và sử dụng thuốc nam không rõ nguồn gốc đang gia tăng đáng báo động. Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Minh Trang, quyền Trưởng khoa Y học cổ truyền thuộc Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), cảnh báo việc sử dụng các sản phẩm trôi nổi có thể khiến cơ thể nhiễm vi sinh vật, kim loại nặng, nấm mốc hoặc bị trộn trái phép corticoid và thuốc giảm đau. Những dược chất độc hại này trực tiếp gây ra các biến chứng nguy hiểm như viêm gan, suy gan, suy thận, xuất huyết tiêu hóa cùng nhiều phản ứng dị ứng nghiêm trọng. Đối với các bệnh lý mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu hay xương khớp, việc ngừng thuốc điều trị để dùng sản phẩm chưa kiểm chứng dẫn đến nhiều hậu quả nặng nề. Người bệnh đái tháo đường có thể bị tăng đường huyết cấp tính, nhiễm toan ceton, hôn mê và tổn thương thầm lặng ở mắt, thận, thần kinh. Đồng thời, bệnh nhân tăng huyết áp và mỡ máu cao đối mặt với nguy cơ tai biến mạch máu não, suy tim, xơ vữa động mạch và nhồi máu cơ tim, trong khi người mắc bệnh xương khớp dễ rơi vào tình trạng biến dạng khớp hoặc tàn phế. Nhằm bảo vệ sức khỏe, người bệnh tuyệt đối không được tự ý ngừng, tăng giảm liều lượng hoặc thay đổi đơn thuốc đã kê. Đại diện Bệnh viện Bạch Mai nhấn mạnh một phương pháp chỉ đạt hiệu quả khi có nghiên cứu đầy đủ về thành phần, liều lượng và chỉ định; đồng thời khuyến cáo người dân cần cảnh giác, tránh xa các quảng cáo gắn nhãn "chữa khỏi hoàn toàn", "thải độc" hay "không cần thuốc tây". Mọi nhu cầu sử dụng y học cổ truyền đều phải qua khám chẩn trị tại các cơ sở uy tín, được tư vấn bởi bác sĩ có chứng chỉ hành nghề và tuân thủ lịch tái khám định kỳ.